Ρύπανση υπόγειων υδάτων αγροτικών περιοχών του νομού Ημαθίας από τα νιτρικά γεωργικής προέλευσης - Τσενεκίδης, Χαράλαμπος (2015)
Σκοπός της παρούσας εργασίας είναι η μελέτη του επιπέδου των συγκεντρώσεων των νιτρικών στα υπόγεια νερά του Νομού Ημαθίας και κυρίως των πεδινών εκτάσεων, όπου και παρατηρείται η εκμηχανισμένη γεωργία και η εντατικοποίηση της παραγωγής. Επίσης ως στόχο θέτει τη μελέτη της πορείας των νιτρικών στο χρόνο και την εξαγωγή συμπερασμάτων για το αν και το πόσο έχει επιβαρυνθεί ο υπόγειος υδροφορέας. Αρχικά γίνεται μία αναφορά για τις πηγές ρύπανσης των υπόγειων νερών από τις γεωργικές πρακτικές που εφαρμόζονται στην περιοχή και πως αυτές μπορούν να επηρεάσουν το φυσικό περιβάλλον και την ανθρώπινη υγεία. Στη συνέχεια παρουσιάζεται το ευρωπαϊκό νομοθετικό πλαίσιο σχετικά με τη ρύπανση των νερών από τη χρήση των λιπασμάτων και την εναρμόνιση του ελληνικού με το ευρωπαϊκό πλαίσιο. Παρουσιάζονται αναλυτικά ο ισχύον Κώδικας Ορθής Γεωργικής Πρακτικής, καθώς επίσης και το Πρόγραμμα Δράσης για την περιοχή της πεδιάδας του Νομού Ημαθίας. Για τη διεξαγωγή της έρευνας δεν χρησιμοποιήθηκαν καθόλου πρωτογενή στοιχεία. Τα δευτερογενή στοιχεία συγκεντρώθηκαν από διάφορες υπηρεσίες, όπως τη Διεύθυνση Υγείας της ΝΑ Ημαθίας, της ΔΕΥΑ Βέροιας και Αλεξάνδρειας, του ΙΓΜΕ, του ΕΘΙΑΓΕ και του Δήμου Παλατέος. Η συντριπτική πλειοψηφία των δειγμάτων είναι από υδρευτικές γεωτρήσεις και όχι από αρδευτικές, ενώ υπάρχουν και αναλύσεις από το δίκτυο ύδρευσης ορισμένων οικισμών. Μετά τη συγκέντρωση των αποτελεσμάτων των αναλύσεων από τις προαναφερθείσες υπηρεσίες και ιδρύματα και τη μεταφορά τους στο πρόγραμμα “Excel” της Microsoft Office, έγινε η στατιστική ανάλυσή τους. Στο ίδιο πρόγραμμα έγιναν και τα διαγράμματα των αναλύσεων. Συνολικά μελετήθηκαν 546 δείγματα από το νομό μεταξύ των ετών 1994 και 2007. Τα 34 δείγματα, δηλαδή ποσοστό περίπου 6%, είναι δείγματα εκτός του θεσμοθετημένου 50mg/l που έχει ορίσει η ελληνική και ευρωπαϊκή νομοθεσία. Τα αποτελέσματα που βρίσκονται εκτός ορίων χωροθετούνται σε συγκεκριμένες περιοχές του Νομού (Βέροια, Μελίκη, Βεργίνα, Διαβατός, Πατρίδα). Tο είδος των δειγμάτων (από υδρευτικές και όχι από αρδευτικές αναλύσεις), η εποχή των δειγματοληψιών (ανομοιόμορφη κατανομή κατά την διάρκεια του έτους), η μη γνώση του ακριβούς σημείου και του βάθους της γεώτρησης, δεν μας επιτρέπουν να διεξαγάγουμε ασφαλή συμπεράσματα για τη ρύπανση των υπογείων νερών από νιτρικά γεωργικής προέλευσης, αν και αυτό φαίνεται σχεδόν βέβαιο για κάποιες περιοχές.