Κενάφ : Μια ενεργειακή καλλιέργεια για την παραγωγή βιομάζας και χαρτοπολτού - Μπούλμπος, Χρήστος (2015)
Η βιομάζα αποτελεί μια από τις πλέον υποσχόμενες εναλλακτικές μορφές ενέργειας, φιλική προς το περιβάλλον, η οποία μπορεί με καλή διαχειριστική πρακτική να παράγεται ανανεώσιμα. Η ανάγκη για τη χρήση της βιομάζας έναντι του πετρελαίου και των προϊόντων του έχει αρχίσει να παίζει ένα πολύ σημαντικό ρόλο στον αναπτυγμένο κόσμο τόσο για περιβαλλοντικούς, όσο για οικονομικούς και διαχειριστικούς λόγους. Η ενεργειακή κρίση του 1973 καθώς και ανυπολόγιστες περιβαλλοντικές επιπτώσεις, καθιστούν την βιομάζα και άλλες ανανεώσιμες πηγές ενέργειας ικανές να λύσουν το πρόβλημα της εξασφάλισης της ενέργειας. Συγκεκριμένα, η βιομάζα παρουσιάζει το μεγαλύτερο ενεργειακό δυναμικό και κατά συνέπεια έχει ουσιαστική σημασία μια εκστρατεία προώθησης και στήριξης αποκεντρωμένων εγκαταστάσεων παραγωγής ισχύος από βιομάζα σε όλη την Ευρωπαϊκή Ένωση. Επιπρόσθετα, έχει αρχίσει η προσπάθεια παραγωγής νέων προϊόντων, με έμφαση στην ποιότητα αλλά και την ασφάλεια για το περιβάλλον. Νέα πηγές χαρτοπολτού, νέα υλικά φτιαγμένα σε μεγάλο ποσοστό από φυτικούς οργανισμούς, βιοπλαστικά, αποτελούν μελλοντικές πεποιθήσεις για τον σύγχρονο κόσμο. Ιδιαίτερη μνεία πρέπει να γίνει στην συνεχή και αλόγιστη καταστροφή του δασικού οικοσυστήματος είτε από πυρκαγιές είτε από την παράλογη επεκτατικότητα του ανθρώπου. Κατά συνέπεια το δασικό ενεργειακό δυναμικό μειώνεται και παράλληλα παρατηρείται έλλειψη πρώτης ύλης για την παραγωγή χαρτοπολτού. Για την εξασφάλιση της αειφορίας των δασικών οικοσυστημάτων αλλά και τον περιορισμό της εισαγωγής πρώτης ύλης, η Ευρωπαϊκή Ένωση προωθεί και στηρίζει καλλιέργειες για παραγωγή βιομάζας και χαρτοπολτού. Η ανάπτυξη των ενεργειακών καλλιεργειών, θεωρείται μία πολύ καλή λύση για την υπέρβαση του οικονομικού αδιεξόδου που αισθάνονται οι Ευρωπαίοι και ιδιαίτερα οι Έλληνες γεωργοί, που οφείλεται στην ελεύθερη εισαγωγή αγροτικών προϊόντων και στην κατάργηση των κλασσικών επιδοτήσεων. Επίσης η ανάγκη για καλλιέργειες που απαιτούν χαμηλές εισροές και προστατεύουν το περιβάλλον, δείχνει να αποτελεί σημαντική λύση για την μείωση του ενεργειακού κόστους παραγωγής αγροτικών προϊόντων και την αύξηση των εισοδημάτων κυρίως σε άγονες περιοχές. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει για την χώρα μας η καλλιέργεια μη διατροφικών φυτών με πολλαπλές χρήσεις όπως είναι το κενάφ για την παραγωγή βιομάζας και βιοενέργειας. Η διεύρυνση της βιβλιογραφίας έδωσε ανεπαρκή δεδομένα για την Ευρωπαϊκή Ένωση και κυρίως για την Ελλάδα. Το ενδιαφέρον αυτής της καλλιέργειας είναι πρόσφατο, για αυτό και έχουν πραγματοποιηθεί αρκετά ερευνητικά προγράμματα, εκ των οποίων μεγάλο μέρος αυτών και στην χώρα μας. Στην παρούσα μελέτη παρουσιάζεται μια βιβλιογραφική έρευνα σχετικά με την καλλιέργεια του κενάφ και τις χρήσεις του. Αρχικά, γίνεται μία εκτενή αναφορά σχετικά με την βιομάζα και τις ενεργειακές καλλιέργειες καθώς και στην Ελληνική νομοθεσία και πολιτική για την εκμετάλλευση της βιομάζας. Ακολούθως, παρουσιάζονται αναλυτικά στοιχεία που αφορούν την γενική περιγραφή του κενάφ, την βιολογία του, των καλλιεργητικών τεχνικών του, των οικολογικών απαιτήσεων, των καλλιεργητικών φροντίδων και του τρόπου συγκομιδής. Επίσης αναφέρονται νέα πειραματικά στοιχεία που αφορούν την ποιότητα καύσης, την ποιότητα του χαρτοπολτού και τις αποδόσεις σε βιομάζα. Με βάση νέων στοιχείων από πρόσφατα πειραματικά προγράμματα και μια στοιχειώδης οικονομική ανάλυση εισροών – εκροών τυπικών αγροκτημάτων, φαίνεται ότι το κενάφ παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον για την χώρα μας. Η άποψη αυτή στηρίζεται αρκετά από την εναλλακτική γεωργία χαμηλών εισροών που προωθεί η νέα Κοινή Αγροτική Πολιτική και από την τάση αύξησης παραγωγής της βιομάζας για ενεργειακούς σκοπούς από τις χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης.