Ενδιαιτήματα της ορνιθοπανίδας στην ψευδαλπική ζώνη του όρους Οίτη

Η ορνιθοπανίδα των λιβαδιών της υπαλπικής και αλπικής ζώνης της Ελλάδας είναι η λιγότερο μελετημένη σε σύγκριση με αυτή των χαμηλότερων υψομέτρων. Η παρούσα μελέτη αποτελεί την πρώτη προσπάθεια καταγραφής των ενδιαιτημάτων που επιλέγουν τα πουλιά στις ανωτέρω υψομετρικές ζώνες της Ελλάδας. Η εργασία...

Πλήρης περιγραφή

Αποθηκεύτηκε σε:

Λεπτομέρειες βιβλιογραφικής εγγραφής
Κύριος συγγραφέας:	Χριστόπουλος, Απόστολος - Ευθύμιος
Άλλοι συγγραφείς:	Ακριώτης, Τριαντάφυλλος
Γλώσσα:	Greek
Δημοσίευση:	2015
Θέματα:	Ενδιαιτήματα Ορνιθοπανίδα Όρος Οίτη Ψευδαλπικά λιβάδια Μεγάλα υψόμετρα Habitats Avifauna Oiti mount Pseudoalpine meadows High altitudes
Διαθέσιμο Online:	https://vsmart.lib.aegean.gr/webopac/FullBB.csp?WebAction=ShowFullBB&EncodedRequest=7D90sB9E89EE42B29b2C7BA05DI*84&Profile=Default&OpacLanguage=gre&NumberToRetrieve=50&StartValue=2&WebPageNr=1&SearchTerm1=2010%20.1.15375&SearchT1=&Index1=Keywordsbib&SearchMethod=Find_1&ItemNr=2 http://hdl.handle.net/11610/15332
Ετικέτες:	Προσθήκη ετικέτας Δεν υπάρχουν, Καταχωρήστε ετικέτα πρώτοι!

_version_	1828460555539578880
author	Χριστόπουλος, Απόστολος - Ευθύμιος
author2	Ακριώτης, Τριαντάφυλλος
author_facet	Ακριώτης, Τριαντάφυλλος Χριστόπουλος, Απόστολος - Ευθύμιος
author_sort	Χριστόπουλος, Απόστολος - Ευθύμιος
collection	DSpace
description	Η ορνιθοπανίδα των λιβαδιών της υπαλπικής και αλπικής ζώνης της Ελλάδας είναι η λιγότερο μελετημένη σε σύγκριση με αυτή των χαμηλότερων υψομέτρων. Η παρούσα μελέτη αποτελεί την πρώτη προσπάθεια καταγραφής των ενδιαιτημάτων που επιλέγουν τα πουλιά στις ανωτέρω υψομετρικές ζώνες της Ελλάδας. Η εργασία πεδίου πραγματοποιήθηκε στα ψευδαλπικά λιβάδια της υπαλπικής και αλπικής ζώνης του όρους Οίτη, σε υψόμετρο δηλαδή 1800-2150 μέτρων. Η συλλογή των δεδομένων έγινε με την μέθοδο των γραμμικών διαδρομών (line transects) την αναπαραγωγική περίοδο Μαΐου – Ιουνίου 2010. Πραγματοποιήθηκαν 11 διαδρομές συνολικού μήκους περίπου 19 χιλιομέτρων, στις οποίες γινόταν καταγραφή όλων των πουλιών, ενώ για τα αναπαραγόμενα εδαφόβια επιπλέον συλλέγονταν δεδομένα της βλάστησης, του υψομέτρου, των κλίσεων και εκθέσεων του εδάφους, της παρουσίας νερού και της βόσκησης. Συνολικά κατεγράφησαν 498 άτομα, εκπροσωπώντας 50 είδη, εκ των οποίων τα 42 φώλιαζαν εκεί. Από αυτά, τα 25 βρέθηκαν μόνο σε περιοχές με παρουσία Ελάτης (δάση, συστάδες και μεμονωμένα δέντρα), ενώ τα υπόλοιπα 17 είδη στα ψευδαλπικά λιβάδια με υψόμετρο μεταξύ 1806 και 2124 μέτρων. Τα 14 από τα 17 είναι Στρουθιόμορφα και συνιστούν την ομάδα που μελετήσαμε. Τα πιο κοινά απ’ αυτά ήταν τα Carduelis cannabina, Alauda arvensis, Oenanthe oenanthe, Phoenicurus ochruros και Anthus campestris και λιγότερο συχνά, τα Prunella collaris και Monticola saxatilis. Τα συνήθη ενδιαιτήματα των ειδών αυτών ήταν τα λιβάδια με πόες και νανόμορφους θάμνους, οι βραχώδεις περιοχές και τα ποολίβαδα, σε μικρές και μέτριες κλίσεις νοτίων και δυτικών εκθέσεων κατά κύριο λόγο, ενώ το νερό φαίνεται να μην έπαιξε καθοριστικό ρόλο στην επιλογή των θέσεων. Αξιοσημείωτο είναι ότι το μεγαλύτερο ποσοστό των πουλιών αυτών βρέθηκε εκτός του πυρήνα του Εθνικού Δρυμού και αυτό έχει να κάνει, πιθανώς, με την βόσκηση. Εντός του πυρήνα η βόσκηση απαγορεύεται με αποτέλεσμα να αναπτύσσεται πιο πλούσια βλάστηση, ενώ εκτός αυτού οι λιβαδικές εκτάσεις είναι πολύ μεγαλύτερες. Η βόσκηση που ασκείται στο μεγαλύτερο μέρος των ψευδαλπικών λιβαδιών εκτός του πυρήνα παίζει ευνοϊκό ρόλο στην κατανομή και την αφθονία των λιβαδικών ειδών λόγω της συμβολής της στη διατήρηση των κατάλληλων ενδιαιτημάτων. Η εγκατάλειψη της βόσκησης εντός του πυρήνα, επηρεάζει αρνητικά τα ενδιαιτήματα προκαλώντας την αντικατάστασή τους από θάμνους (ή και δάσος), γεγονός που είναι πιθανό να δρα επιζήμια στα είδη αυτά. Τα σημαντικότερα από τα είδη που μελετήθηκαν, από άποψη καθεστώτος διατήρησης και προστασίας, είναι τα Alauda arvensis, Lullula arborea, Anthus campestris, Lanius collurio και Emberiza hortulana. Το Alauda arvensis είναι το πιο ιδιαίτερο είδος για την περιοχή, πρώτον γιατί περιλαμβάνεται στο Κόκκινο Βιβλίο των Απειλούμενων Σπονδυλόζωων της Ελλάδας, δεύτερον γιατί βρίσκεται σε δυσμενή κατάσταση διατήρησης σε Ευρωπαϊκό επίπεδο και τρίτον, ο ελάχιστος αναπαραγόμενος πληθυσμός του στην Οίτη αντιστοιχεί στο 1,25% του ελάχιστου αναπαραγόμενου πληθυσμού της Ελλάδας. Τοπικά, τα λιβάδια αυτά είναι σημαντικά για τη διατήρηση των Eremophila alpestris, Alauda arvensis, Anthus campestris, Prunella collaris, Phoenicurus ochruros, Oenanthe oenanthe, Monticola saxatilis, Montifringilla nivalis και Emberiza hortulana, λόγω του ότι το μεγαλύτερο μέρος του πληθυσμού τους από όλο τον ορεινό όγκο της Οίτης απαντά εδώ.
id	oai:hellanicus.lib.aegean.gr:11610-15332
institution	Hellanicus
language	Greek
publishDate	2015
record_format	dspace
spelling	oai:hellanicus.lib.aegean.gr:11610-153322025-02-07T14:14:53Z Ενδιαιτήματα της ορνιθοπανίδας στην ψευδαλπική ζώνη του όρους Οίτη Χριστόπουλος, Απόστολος - Ευθύμιος Ακριώτης, Τριαντάφυλλος Ενδιαιτήματα Ορνιθοπανίδα Όρος Οίτη Ψευδαλπικά λιβάδια Μεγάλα υψόμετρα Habitats Avifauna Oiti mount Pseudoalpine meadows High altitudes Η ορνιθοπανίδα των λιβαδιών της υπαλπικής και αλπικής ζώνης της Ελλάδας είναι η λιγότερο μελετημένη σε σύγκριση με αυτή των χαμηλότερων υψομέτρων. Η παρούσα μελέτη αποτελεί την πρώτη προσπάθεια καταγραφής των ενδιαιτημάτων που επιλέγουν τα πουλιά στις ανωτέρω υψομετρικές ζώνες της Ελλάδας. Η εργασία πεδίου πραγματοποιήθηκε στα ψευδαλπικά λιβάδια της υπαλπικής και αλπικής ζώνης του όρους Οίτη, σε υψόμετρο δηλαδή 1800-2150 μέτρων. Η συλλογή των δεδομένων έγινε με την μέθοδο των γραμμικών διαδρομών (line transects) την αναπαραγωγική περίοδο Μαΐου – Ιουνίου 2010. Πραγματοποιήθηκαν 11 διαδρομές συνολικού μήκους περίπου 19 χιλιομέτρων, στις οποίες γινόταν καταγραφή όλων των πουλιών, ενώ για τα αναπαραγόμενα εδαφόβια επιπλέον συλλέγονταν δεδομένα της βλάστησης, του υψομέτρου, των κλίσεων και εκθέσεων του εδάφους, της παρουσίας νερού και της βόσκησης. Συνολικά κατεγράφησαν 498 άτομα, εκπροσωπώντας 50 είδη, εκ των οποίων τα 42 φώλιαζαν εκεί. Από αυτά, τα 25 βρέθηκαν μόνο σε περιοχές με παρουσία Ελάτης (δάση, συστάδες και μεμονωμένα δέντρα), ενώ τα υπόλοιπα 17 είδη στα ψευδαλπικά λιβάδια με υψόμετρο μεταξύ 1806 και 2124 μέτρων. Τα 14 από τα 17 είναι Στρουθιόμορφα και συνιστούν την ομάδα που μελετήσαμε. Τα πιο κοινά απ’ αυτά ήταν τα Carduelis cannabina, Alauda arvensis, Oenanthe oenanthe, Phoenicurus ochruros και Anthus campestris και λιγότερο συχνά, τα Prunella collaris και Monticola saxatilis. Τα συνήθη ενδιαιτήματα των ειδών αυτών ήταν τα λιβάδια με πόες και νανόμορφους θάμνους, οι βραχώδεις περιοχές και τα ποολίβαδα, σε μικρές και μέτριες κλίσεις νοτίων και δυτικών εκθέσεων κατά κύριο λόγο, ενώ το νερό φαίνεται να μην έπαιξε καθοριστικό ρόλο στην επιλογή των θέσεων. Αξιοσημείωτο είναι ότι το μεγαλύτερο ποσοστό των πουλιών αυτών βρέθηκε εκτός του πυρήνα του Εθνικού Δρυμού και αυτό έχει να κάνει, πιθανώς, με την βόσκηση. Εντός του πυρήνα η βόσκηση απαγορεύεται με αποτέλεσμα να αναπτύσσεται πιο πλούσια βλάστηση, ενώ εκτός αυτού οι λιβαδικές εκτάσεις είναι πολύ μεγαλύτερες. Η βόσκηση που ασκείται στο μεγαλύτερο μέρος των ψευδαλπικών λιβαδιών εκτός του πυρήνα παίζει ευνοϊκό ρόλο στην κατανομή και την αφθονία των λιβαδικών ειδών λόγω της συμβολής της στη διατήρηση των κατάλληλων ενδιαιτημάτων. Η εγκατάλειψη της βόσκησης εντός του πυρήνα, επηρεάζει αρνητικά τα ενδιαιτήματα προκαλώντας την αντικατάστασή τους από θάμνους (ή και δάσος), γεγονός που είναι πιθανό να δρα επιζήμια στα είδη αυτά. Τα σημαντικότερα από τα είδη που μελετήθηκαν, από άποψη καθεστώτος διατήρησης και προστασίας, είναι τα Alauda arvensis, Lullula arborea, Anthus campestris, Lanius collurio και Emberiza hortulana. Το Alauda arvensis είναι το πιο ιδιαίτερο είδος για την περιοχή, πρώτον γιατί περιλαμβάνεται στο Κόκκινο Βιβλίο των Απειλούμενων Σπονδυλόζωων της Ελλάδας, δεύτερον γιατί βρίσκεται σε δυσμενή κατάσταση διατήρησης σε Ευρωπαϊκό επίπεδο και τρίτον, ο ελάχιστος αναπαραγόμενος πληθυσμός του στην Οίτη αντιστοιχεί στο 1,25% του ελάχιστου αναπαραγόμενου πληθυσμού της Ελλάδας. Τοπικά, τα λιβάδια αυτά είναι σημαντικά για τη διατήρηση των Eremophila alpestris, Alauda arvensis, Anthus campestris, Prunella collaris, Phoenicurus ochruros, Oenanthe oenanthe, Monticola saxatilis, Montifringilla nivalis και Emberiza hortulana, λόγω του ότι το μεγαλύτερο μέρος του πληθυσμού τους από όλο τον ορεινό όγκο της Οίτης απαντά εδώ. The avifauna of the pseudo-alpine and subalpine zones in Greece has not been studied as much as that of lower altitudes. This study is the first attempt to record the habitats that birds choose in the above altitudinal zones of Greek mountains. The field study took place in the pseudo-alpine and subalpine zones of Mount Oiti, at altitudes of 1800-2150 m. Data collection took place during the breeding period, in May-June 2010, using the line transect method. Eleven line transects were carried out, with an approximate total length of 19 km. All birds encountered were recorded, while additional data were collected for the ground nesters: vegetation parameters, altitude, inclination, ground cover, presence of water and evidence of grazing. A total of 498 individuals were recorded, representing 50 species, 42 of which nested there. Of these 42, 25 were found only in areas with fir trees (forest, clusters of trees, or single trees), while the remaining 17 species were found in pseudo-alpine and subalpine meadows, at altitudes between 1806 and 2124 m. Fourteen of the 17 species are Passerines and constitute the group of bird species studied in more detail. The commonest of them were Carduelis cannabina, Alauda arvensis, Oenanthe oenanthe, Phoenicurus ochruros and Anthus campestris, while less common were Prunella collaris and Monticola saxatilis. The habitats most favoured by birds were meadows with grasses, forbs and dwarf shrubs, rocky areas and grassy meadows, mainly on southern and western exposures and will little or moderate inclination; water did not seem to play an important role in habitat selection. Noteable was the fact that the highest percentage of these birds was found outside the boundaries of the National Park core area, a fact that probably has to do with grazing. Inside the core, grazing is prohibited, which results in lush vegetation. The grazing practiced in the greatest part of the pseudo-alpine and subalpine meadows outside the core area, affects positively distribution and abundance of grassland species because it contributes to conservation of their habitats. Grazing abandonment inside the core area affects negatively the habitats resulting in the development of bushes or forest, a fact that is apparently adverse for these species. The, from the conservation point of view, most important species are Alauda arvensis, Lullula arborea, Anthus campestris, Lanius collurio and Emberiza hortulana. Alauda arvensis is the most particular species in the area, firstly because it is included in the Red Data Book of the Endangered Vertebrates of Greece, secondly it is in a conservation plight across Europe, and thirdly the minimum breeding population of Oiti corresponds to 1,25% of the minimum breeding population of Greece. On a local scale, these zones are important for the conservation of Eremophila alpestris, Alauda arvensis, Anthus campestris, Prunella collaris, Phoenicurus ochruros, Oenanthe oenanthe, Monticola saxatilis, Montifringilla nivalis and Emberiza hortulana because the greatest part of their Oiti population is found here. 2015-11-20T08:23:00Z 2015-11-20T08:23:00Z 2010 https://vsmart.lib.aegean.gr/webopac/FullBB.csp?WebAction=ShowFullBB&EncodedRequest=7D90sB9E89EE42B29b2C7BA05DI*84&Profile=Default&OpacLanguage=gre&NumberToRetrieve=50&StartValue=2&WebPageNr=1&SearchTerm1=2010%20.1.15375&SearchT1=&Index1=Keywordsbib&SearchMethod=Find_1&ItemNr=2 http://hdl.handle.net/11610/15332 el application/pdf Μυτιλήνη
spellingShingle	Ενδιαιτήματα Ορνιθοπανίδα Όρος Οίτη Ψευδαλπικά λιβάδια Μεγάλα υψόμετρα Habitats Avifauna Oiti mount Pseudoalpine meadows High altitudes Χριστόπουλος, Απόστολος - Ευθύμιος Ενδιαιτήματα της ορνιθοπανίδας στην ψευδαλπική ζώνη του όρους Οίτη
title	Ενδιαιτήματα της ορνιθοπανίδας στην ψευδαλπική ζώνη του όρους Οίτη
title_full	Ενδιαιτήματα της ορνιθοπανίδας στην ψευδαλπική ζώνη του όρους Οίτη
title_fullStr	Ενδιαιτήματα της ορνιθοπανίδας στην ψευδαλπική ζώνη του όρους Οίτη
title_full_unstemmed	Ενδιαιτήματα της ορνιθοπανίδας στην ψευδαλπική ζώνη του όρους Οίτη
title_short	Ενδιαιτήματα της ορνιθοπανίδας στην ψευδαλπική ζώνη του όρους Οίτη
title_sort	ενδιαιτήματα της ορνιθοπανίδας στην ψευδαλπική ζώνη του όρους οίτη
topic	Ενδιαιτήματα Ορνιθοπανίδα Όρος Οίτη Ψευδαλπικά λιβάδια Μεγάλα υψόμετρα Habitats Avifauna Oiti mount Pseudoalpine meadows High altitudes
url	https://vsmart.lib.aegean.gr/webopac/FullBB.csp?WebAction=ShowFullBB&EncodedRequest=7D90sB9E89EE42B29b2C7BA05DI*84&Profile=Default&OpacLanguage=gre&NumberToRetrieve=50&StartValue=2&WebPageNr=1&SearchTerm1=2010%20.1.15375&SearchT1=&Index1=Keywordsbib&SearchMethod=Find_1&ItemNr=2 http://hdl.handle.net/11610/15332
work_keys_str_mv	AT christopoulosapostoloseuthymios endiaitēmatatēsornithopanidasstēnpseudalpikēzōnētouorousoitē

Ενδιαιτήματα της ορνιθοπανίδας στην ψευδαλπική ζώνη του όρους Οίτη

Παρόμοια τεκμήρια