Η βιομάζα : πρόταση πολιτικής για τον νομό Λέσβου. - Βρικέλλης, Παναγιώτης (2015)
Η παρούσα εργασία αναφέρεται στη βιομάζα, μία ανανεώσιμη -υπό προϋποθέσεις- μορφή ενέργειας, φιλική προς το περιβάλλον. Θεωρείται επιτακτική η ανάγκη υποκατάστασης των ορυκτών καυσίμων, εξαιτίας των περιβαλλοντικών προβλημάτων που δημιουργούν, από ανανεώσιμες μορφές ενέργειας. Ειδικότερα για την Ελλάδα, που το δυναμικό των παραπάνω μορφών ενέργειας είναι σημαντικό, μπορεί να ελαττωθεί η ενεργειακή εξάρτηση από τρίτες χώρες. Ο Ν. Λέσβου, ως νησιωτική περιοχή, παρουσιάζει ιδιαιτερότητες λόγω του ανεξάρτητου ηλεκτρικού δικτύου καθώς και της αδυναμίας εισαγωγής του φυσικού αερίου. Αν στα παραπάνω προστεθεί το ιδιαίτερα σημαντικό δυναμικό βιομάζας που υφίσταται στη περιοχή, είναι επιτακτική η ανάγκη να αξιοποιηθεί στο μέγιστο βαθμό αυτή τη μορφή ενέργειας. Αναλυτικότερα: Στο Κεφάλαιο 2 ορίζεται τη βιομάζα και τονίζονται τα πλεονεκτήματα και μειονεκτήματά της. Αναφέρονται τα χαρακτηριστικά της και ορίζονται έννοιες όπως θεωρητική, διαθέσιμη και ενεργειακή δυνατότητά της. Παρουσιάζεται η γεωγραφική κατανομή των γεωργικών υπολειμμάτων για παραγωγή ενέργειας στην Ελλάδα. Οι νέες τεχνολογίες συμβάλλουν προς αυτή την κατεύθυνση. Συγκεκριμένα, τα Γεωγραφικά Συστήματα Πληροφοριών (GIS) (αναφέρεται η μελέτη της Κρήτης). Περίπτωση νομού που παρουσιάζεται το δυναμικό βιομάζας είναι αυτός της Μαγνησίας. Στη συνέχεια γίνεται αναφορά στα νησιά του Β. Αιγαίου, όπου και υπάγεται ο Ν. Λέσβου. Παρουσιάζεται το δυναμικό γεωργικής και δασικής βιομάζας από πυρόλυση. Η πυρόλυση είναι μία από τις διαδικασίες που χρησιμοποιούνται για παραγωγή ενέργειας και αναφέρεται αναλυτικά μαζί με την υπόλοιπες υφιστάμενες τεχνολογίες μετατροπής και τα προϊόντα τους, στη συνέχεια του κεφαλαίου, Αναφέρονται συνολικά συστήματα βιοενέργειας, ενεργειακές αναλογίες και παραγωγές. Γίνεται λόγος για τις περιβαλλοντικές επιπτώσεις καθ' όλη την ενεργειακή αξιοποίηση της βιομάζας (παραγωγή, συγκομιδή, μεταφορά, αποθήκευση) και το περιβαλλοντικό κόστος, Στο τέλος του κεφαλαίου παρουσιάζονται οι εφαρμογές της Βιομάζας. Στο Κεφάλαιο 3 περιγράφεται η παρούσα κατάσταση στην Ελλάδα, οι δυνατότητες προοπτικές καθώς μελέτες και έργα που έχουν πραγματοποιηθεί από διάφορους φορείς (Κ.Α.Π.Ε., Ε.Μ.Π., κ.α.), Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στο πυρηνόξυλο που είναι το στερεό υπόλειμμα το οποίο παράγεται κατά την επεξεργασία του ελαιοκάρπου προκειμένου να παράγουμε ελαιόλαδο. Στη Λέσβο υπάρχει σε μεγάλες ποσότητες που θα μπορούσαν να είχαν αξιοποιηθεί. Παρουσιάζονται τα πλεονεκτήματα και τα μειονεκτήματα από τη χρήση του. Γίνεται σύγκριση των συστημάτων κεντρικής θέρμανσης με καύσιμα το πετρέλαιο και το πυρηνόξυλο. Μία σύγχρονη τεχνολογία αξιοποίησης πυρηνόξυλου είναι η συμπαραγωγή ηλεκτρισμού και θερμότητας. Προωθούνται οι σταθμοί συμπαραγωγής από βιομάζα – υπάρχει σχετικό θεσμικό πλαίσιο. Στο τέλος του κεφαλαίου παρουσιάζονται τα προγράμματα για την βιομάζα που χρηματοδοτήθηκαν από το ΕΠΕΤ ΙΙ. Στο Κεφάλαιο 4 γίνεται λόγος για τις τεχνολογικές εξελίξεις, που αναμένεται να ευνοήσουν μελλοντικά τη βιομάζα και πιστεύεται ότι θα συμβάλλουν στη μείωση του κόστους παραγωγής ενέργειας από βιομάζα. Παρουσιάζονται τα αναμενόμενα οφέλη από αυτές τις εξελίξεις καθώς και οι κοινωνικές και οικονομικές εξελίξεις από τη χρήση της βιομάζας, οι εξελίξεις στη γεωργία και στο εμπόριο. Σε επίπεδο Νομού, προσδοκούνται οφέλη τα οποία συνοψίζονται στη συνέχεια του κεφαλαίου. Στο τέλος προτείνεται στρατηγική ένταξης σε χρηματοδοτικά προγράμματα. Στο Κεφάλαιο 5 συνοψίζονται τα συμπεράσματα και τα σημαντικότερα αποσπάσματα των προηγουμένων κεφαλαίων. Ακολουθούν τα Παραρτήματα στο τέλος της εργασίας. Στο Παράρτημα Ι γίνεται αναφορά στα δύο πυρηνεργοστάσια του Ν. Λέσβου, στο Ντίπι και στα Πάμφιλα. Περιγράφονται τα τμήματα και ο τεχνικός εξοπλισμός τους, η διαδικασία που ακολουθείται έως το τελικό προϊόν καθώς και η παραγωγή τους. Στο Παράρτημα ΙΙ παρουσιάζονται ενεργειακές καλλιέργειες, γεωργικές και δασικές, πολυετείς και ετήσιες, που έχουν μελετηθεί από το Κ.Α.Π.Ε. και θεωρούνται κατάλληλες για τον ελλαδικό χώρο. Γίνεται μία σύντομη περιγραφή τους, αναφέρονται οι αποδόσεις τους σε βιομάζα σε πειραματικό στάδιο, οι ενεργειακές εκτιμήσεις όπως και οι πιθανές χρήσεις. Στο Παράρτημα ΙΙΙ περιγράφεται μία πρότυπη μονάδα τηλεθέρμανσης στη Νυμφασία του νομού Αρκαδίας η οποία αξιοποιεί δασικά υπολείμματα της περιοχής. Βασικός σκοπός του έργου είναι να εξασφαλίσει την απαιτούμενη θέρμανση κατοικιών και κοινοτικών κτιρίων και να διασφαλίσει από φωτιές το δάσος, καθαρίζοντάς το και αξιοποιώντας το σαν μια τοπική και περιβαλλοντικά φιλική πηγή ενέργειας. Καταγράφεται ο εξοπλισμός και τα κυριότερα μέρη του έργου. Τέλος, στο Παράρτημα IV παρουσιάζεται η παραγωγή ενέργειας από καυσόξυλα και πυρηνόξυλα στο Ν. Λέσβου καθώς και η κατανάλωση ανά κλάδο οικονομίας. Αναπτύχθηκαν σενάρια που αφορούν την πρόβλεψη της μελλοντικής κατανάλωσης ανά τομέα.