Η αγωγή ενός ιδεώδους ανθρωποτύπου: ο "καλός καγαθός" πέρα από την εγγραμματοσύνη

Στην αρχαία Ελλάδα ο χαρακτηρισμός του ‘καλού καγαθού’ πολίτη συνιστούσε αυτοσκοπό για κάθε ενήλικο, αρσενικό, αριστοκρατικής καταγωγής άτομο. Ο όρος ‘καλός καγαθός’ αποτελεί έκφραση ενός ιδεώδους ανθρωποτύπου, που ανταποκρίνεται στα πρότυπα της εποχής και αφορά στην ηθική και διανοητική συγκρότηση...

Full description

Saved in:
Bibliographic Details
Main Author: Βρικέλλη, Βασιλεία - Ρήγας
Other Authors: Αναστασιάδης, Βασίλης
Language:Greek
Published: 2015
Subjects:
Online Access:https://vsmart.lib.aegean.gr/webopac/List.csp?SearchT1=%CE%92%CF%81%CE%B9%CE%BA%CE%AD%CE%BB%CE%BB%CE%B7&Index1=Keywordsbib&Database=1&NumberToRetrieve=50&OpacLanguage=gre&SearchMethod=Find_1&SearchTerm1=%CE%92%CF%81%CE%B9%CE%BA%CE%AD%CE%BB%CE%BB%CE%B7&Profile=Default&PreviousList=Start&PageType=Start&EncodedRequest=J*8C*81*A1A*CC*C3*EB*23*98*82*11*88*D8*A0b&WebPageNr=1&WebAction=NewSearch&StartValue=1&RowRepeat=0&MyChannelCount=
http://hdl.handle.net/11610/14471
Tags: Add Tag
No Tags, Be the first to tag this record!
Description
Summary:Στην αρχαία Ελλάδα ο χαρακτηρισμός του ‘καλού καγαθού’ πολίτη συνιστούσε αυτοσκοπό για κάθε ενήλικο, αρσενικό, αριστοκρατικής καταγωγής άτομο. Ο όρος ‘καλός καγαθός’ αποτελεί έκφραση ενός ιδεώδους ανθρωποτύπου, που ανταποκρίνεται στα πρότυπα της εποχής και αφορά στην ηθική και διανοητική συγκρότηση του ατόμου. Η διαμόρφωση αυτού του ανθρωποτύπου προκύπτει μέσα από την αγωγή, αλλά δεν περιορίζεται στη στοιχειώδη και «καθεστηκυίαν παιδείαν» (γραφή, ανάγνωση, αρίθμηση, μουσική, γυμναστική). Ξεπερνά ακόμα και τα όρια της ρητοροφιλοσοφικής μύησής του καθώς ταυτίζεται όχι απλά με τη γνώση αλλά με έναν τρόπο ζωής. Η κατάκτηση της ‘καλοκαγαθίας’ ως τρόπου ζωής, απαιτεί μια πολυσχιδή εκπαίδευση που στοχεύει στη μεταβίβαση γνώσης αλλά και κωδικοποιημένης εμπειρίας, μιας πρακτικής σοφίας, που αφορά στο σύνολο των εκφάνσεων της καθημερινής ιδιωτικής και δημόσιας ζωής του ατόμου. Σκοπός της παρούσας εργασίας είναι να εντοπίσει, μέσω της μελέτης κειμένων της αρχαίας ελληνικής γραμματείας, τους τρόπους ανάπτυξης και μετάδοσης της πρακτικής αυτής σοφίας. Στα πλαίσιά της μελετώνται, παρουσιάζονται και αναλύονται συγγράμματα που αφορούν σε επιμέρους πεδία αγωγής των ‘καλών καγαθών’ που δεν συμπίπτουν, αλλά ούτε και συνδέονται άμεσα με την εγγραμματοσύνη και τη ρητοροφιλοσοφική παιδεία. Τα πεδία που εξετάζονται είναι η οικονομική και η εν γένει διαχείριση του οίκου, καθώς και η ενασχόληση με τη γεωργία και με το κυνήγι. Πεδία αγωγής που ενδιαφέρουν την παρούσα εργασία είναι και η ιππική τέχνη αλλά και η τέχνη του έρωτα. Τα συγγράμματα πάνω στα οποία εστιάζει η εργασία είναι ο ‘Οικονομικός’, ‘Περί Ιππικής’, ‘Ιππαρχικός’ και ο ‘Κυνηγετικός’ του Ξενοφώντα, καθώς και τα ‘Συμπόσιον’ και ‘Φαίδρος’ του Πλάτωνα. Οι εν λόγω γραπτές πηγές μας επιτρέπουν να διαπιστώσουμε ότι σωρευμένες πληροφορίες, πρακτικές γνώσεις και τεχνικές προσφέρονται συγκεντρωμένες και άρτια δομημένες στους νεότερους για να διευκολυνθεί η οικείωσή τους με το κοινωνικό πρότυπο και το ρόλο που τους αναλογούσε ως μέλη της αριστοκρατικής τάξης.