Πρακτικές γραμματισμού και προφορικότητα στα παιδιά Ρομά

Στην παρούσα διατριβή διαπραγματευόμαστε τις διαδικασίες, τις συνθήκες, τα μέσα και τα παιδαγωγικά περιβάλλοντα που εμπλέκονται στην εισαγωγή παιδιών Ρομά στο Γραμματισμό, με σκοπό να διαπιστώσουμε αρχικά, αν και σε ποιά σημεία υπάρχουν επιστημονικά-ερευνητικά κενά στα παραπάνω ζητήματα. Παράλληλα π...

Full description

Saved in:
Bibliographic Details
Main Author: Παπαχρήστος, Δημήτριος - Γεώργιος
Other Authors: Γκόβαρης, Χρήστος
Language:Greek
Published: 2015
Subjects:
Online Access:https://vsmart.lib.aegean.gr/webopac/FullBB.csp?WebAction=ShowFullBB&EncodedRequest=*1E*14*B4*8E*23*C6*07*F6*D2*8A*04IT*7B*B7*F6&Profile=Default&OpacLanguage=gre&NumberToRetrieve=50&StartValue=1&WebPageNr=1&SearchTerm1=2014%20.1.106561&SearchT1=&Index1=Keywordsbib&SearchMethod=Find_1&ItemNr=1
http://hdl.handle.net/11610/14376
Tags: Add Tag
No Tags, Be the first to tag this record!
_version_ 1828460530413600768
author Παπαχρήστος, Δημήτριος - Γεώργιος
author2 Γκόβαρης, Χρήστος
author_facet Γκόβαρης, Χρήστος
Παπαχρήστος, Δημήτριος - Γεώργιος
author_sort Παπαχρήστος, Δημήτριος - Γεώργιος
collection DSpace
description Στην παρούσα διατριβή διαπραγματευόμαστε τις διαδικασίες, τις συνθήκες, τα μέσα και τα παιδαγωγικά περιβάλλοντα που εμπλέκονται στην εισαγωγή παιδιών Ρομά στο Γραμματισμό, με σκοπό να διαπιστώσουμε αρχικά, αν και σε ποιά σημεία υπάρχουν επιστημονικά-ερευνητικά κενά στα παραπάνω ζητήματα. Παράλληλα προσπαθούμε να προσδιορίσουμε την ετοιμότητα του υφιστάμενου εκπαιδευτικού συστήματος να εξασφαλίσει τις συνθήκες υλοποίησης των πρακτικών που απορρέουν από τις θεωρητικές προσεγγίσεις. Στη συνέχεια, εφαρμόζουμε ποιοτική ανάλυση περιεχομένου σε κείμενα που συνέταξαν φοιτητές παιδαγωγικών τμημάτων, σχετικά με την εμπλοκή τους σε δραστηριότητες εγγραματισμού Ρομά μαθητών, με σκοπό να διαπιστώσουμε τον βαθμό επιστημονικής και θεωρητικής επάρκειας των εκπαιδευτικών ως προς τη δυνατότητα να αναγνωρίσουν τις πολυεπίπεδες μαθησιακές ιδιαιτερότητες των μαθητών Ρομά και να διαχειριστούν, με τις κατάλληλα προσαρμοσμένες δέσμες παιδαγωγικών στάσεων και διδακτικών πρακτικών, αυτόν τον συγκεκριμένο συνδυασμό ιδιαιτεροτήτων. Μετά από τον ανίχνευση και τον ακριβή προσδιορισμό των ελλειμμάτων, στο θεωρητικό και εμπειρικό υπόβαθρο των εκπαιδευτικών, καταλήγουμε σε συμπεράσματα για τους αποδοτικότερους άξονες κάλυψης αυτών των ελλειμμάτων μέσω παρέμβασης στα περιεχόμενα της κατάρτισης των εκπαιδευτικών. Για να θεμελιώσουμε το θεωρητικό πλαίσιο της μελέτης μας, διατρέχουμε τις διαδοχικές ερμηνείες του γραμματισμού, από την αρχική μονοσήμαντη έννοια του συνόλου δεξιοτήτων γραφής και ανάγνωσης, και καταλήγουμε στην έννοια του Γραμματισμού σύμφωνα με τις ευρύτερες επιστημονικές παραδοχές των κοινωνικοπολιτισμικών και κοινωνικογνωστικών θεωριών, ως εμπρόθετη δραστηριότητα κοινωνικοπολιτισμικά προσδιοριζόμενη, που περιλαμβάνει ένα σύνολο γνωστικών διαδικασιών που συντελούνται σε ποικίλα περιβάλλοντα, και εμπλέκουν εννοιολογικά εργαλεία, σημειωτικά συστήματα, δυναμικά εξελισσόμενες νοηματοδοτήσεις, ανακωδικοποιήσεις μεταξύ διαφορετικών σημειολογικών συστημάτων αναφοράς και καταγραφή-μεταφορά νοήματος μέσω πολυτροπικών κειμένων. Όλες οι παραπάνω έννοιες, λειτουργικά δομημένες, ενσωματώνονται στη σύγχρονη – διευρυμένη έννοια του Γραμματισμού που αναφέρεται ως Πολυγραμματισμοί.Παράλληλα εξειδικεύουμε το πλαίσιο εγγραμματισμού των Ρομά μαθητών, συνεξετάζοντας τις ειδικές συνθήκες γλωσσικής και πολιτισμικής ετερότητας, τον πολλαπλό μορφωτικό, κοινωνικό, οικονομικό και επαγγελματικό αποκλεισμό των Ρομά, τη μειωμένη πρόσβαση σε σημειωτικούς πόρους και μορφωσιογόνα περιβάλλοντα, σε συνάρτηση με το περιβάλλον διγλωσσίας και την προφορικότητα της κουλτούρας των Ρομά και προτείνουμε, ως επιθυμητές μεθοδολογικές προσεγγίσεις, την αξιοποίηση διαδικαστικών διευκολύνσεων για την ανάπτυξη μεταγνώσης, την εγκαθίδρυση αμφίδρομης σχέσης γνωσιακής μαθητείας, τη χρήση πολυτροπικών κειμένων, την αξιοποίηση της μετακύλισης νοήματος σε περιβάλλον πολυτροπικών σημειωτικών συστημάτων, την αξιοποίηση της προϋπάρχουσας γνώσης και την υποστηρικτική σκαλωσιά σε συνδυασμό με τη θεώρηση της Ζώνης Επικείμενης Ανάπτυξης.Μέσα από τη συνδυαστική μελέτη αυτού του πλέγματος θεωρητικών προσεγγίσεων και μαθησιακών ιδιαιτεροτήτων των Ρομά με τα δεδομένα της σχολικής πραγματικότητας, των ερευνητικών κενών που διαπιστώσαμε, των ελλειμμάτων κατάρτισης των εκπαιδευτικών που ανιχνεύσαμε και των αδυναμιών των εφαρμοσμένων Προγραμμάτων παρέμβασης, επισημαίνουμε την ανάγκη εκτεταμένης εθνογραφικής έρευνας πεδίου, στην κατεύθυνση της ανίχνευσης και αξιοποίησης των ιδιαίτερων χαρακτηριστικών πρόσληψης και διαπραγμάτευσης της γνώσης που απορρέουν από την προφορικότητα, με σκοπό αρχικά να κατανοηθούν σε επιστημονικό-ερευνητικό επίπεδο αυτά τα χαρακτηριστικά και στη συνέχεια, αυτή η αυξημένη κατανόηση να συμβάλει στη διεύρυνση του θεωρητικού υποβάθρου των εκπαιδευτικών, που επιπλέον πρέπει να συμπεριλάβει θέματα προσδιορισμού, ανίχνευσης και αξιοποίησης της προϋπάρχουσας γνώσης των Ρομά, ανασκευή της μονοσήμαντης συνάρτησης της προϋπάρχουσας γνώσης με τις σχολικές νόρμες, τον εξειδικευμένο συνδυασμό διγλωσσίας, αναλφαβητισμού και προφορικότητας, όπως και διευρυμένη ενημέρωση και επαφή των εκπαιδευτικών με τον πολιτισμό των Ρομά.Επισημαίνουμε ότι απαραίτητη συνθήκη για την αποτελεσματικότητα των προτεινόμενων προσεγγίσεων στους παραπάνω άξονες, είναι η ολιστική αντιμετώπιση του Γραμματισμού και της σχολικής ένταξης των Ρομά, μέσω παρεμβάσεων προς το ευρύτερο κοινωνικό πλαίσιο, βελτίωσης του βαθμού ισότιμης ένταξης των Ρομά, εστιασμένου ανασχεδιασμού της σχολικής εκπαιδευτικής διαδικασίας και ευέλικτης νομικής και θεσμικής κάλυψης των ομάδων με κοινωνικοπολιτισμικές ιδιαιτερότητες από την Πολιτεία.
id oai:hellanicus.lib.aegean.gr:11610-14376
institution Hellanicus
language Greek
publishDate 2015
record_format dspace
spelling oai:hellanicus.lib.aegean.gr:11610-143762025-03-10T16:24:50Z Πρακτικές γραμματισμού και προφορικότητα στα παιδιά Ρομά Παπαχρήστος, Δημήτριος - Γεώργιος Γκόβαρης, Χρήστος Ρομά, γνωσιακή μαθητεία Προφορικότητα, σημειωτικά συστήματα Μετακύλιση νοήματος Γραμματισμός, πολυγραμματισμοί Πολυτροπικά κείμενα Μεταγλώσσα, σημειωτικός μετακώδικας Roma, cognitive apprenticeship Orality, semiotic systems Transduction of meaning Literacy, multiliteracies Multimodal texts Metalanguage, semiotic metacode Στην παρούσα διατριβή διαπραγματευόμαστε τις διαδικασίες, τις συνθήκες, τα μέσα και τα παιδαγωγικά περιβάλλοντα που εμπλέκονται στην εισαγωγή παιδιών Ρομά στο Γραμματισμό, με σκοπό να διαπιστώσουμε αρχικά, αν και σε ποιά σημεία υπάρχουν επιστημονικά-ερευνητικά κενά στα παραπάνω ζητήματα. Παράλληλα προσπαθούμε να προσδιορίσουμε την ετοιμότητα του υφιστάμενου εκπαιδευτικού συστήματος να εξασφαλίσει τις συνθήκες υλοποίησης των πρακτικών που απορρέουν από τις θεωρητικές προσεγγίσεις. Στη συνέχεια, εφαρμόζουμε ποιοτική ανάλυση περιεχομένου σε κείμενα που συνέταξαν φοιτητές παιδαγωγικών τμημάτων, σχετικά με την εμπλοκή τους σε δραστηριότητες εγγραματισμού Ρομά μαθητών, με σκοπό να διαπιστώσουμε τον βαθμό επιστημονικής και θεωρητικής επάρκειας των εκπαιδευτικών ως προς τη δυνατότητα να αναγνωρίσουν τις πολυεπίπεδες μαθησιακές ιδιαιτερότητες των μαθητών Ρομά και να διαχειριστούν, με τις κατάλληλα προσαρμοσμένες δέσμες παιδαγωγικών στάσεων και διδακτικών πρακτικών, αυτόν τον συγκεκριμένο συνδυασμό ιδιαιτεροτήτων. Μετά από τον ανίχνευση και τον ακριβή προσδιορισμό των ελλειμμάτων, στο θεωρητικό και εμπειρικό υπόβαθρο των εκπαιδευτικών, καταλήγουμε σε συμπεράσματα για τους αποδοτικότερους άξονες κάλυψης αυτών των ελλειμμάτων μέσω παρέμβασης στα περιεχόμενα της κατάρτισης των εκπαιδευτικών. Για να θεμελιώσουμε το θεωρητικό πλαίσιο της μελέτης μας, διατρέχουμε τις διαδοχικές ερμηνείες του γραμματισμού, από την αρχική μονοσήμαντη έννοια του συνόλου δεξιοτήτων γραφής και ανάγνωσης, και καταλήγουμε στην έννοια του Γραμματισμού σύμφωνα με τις ευρύτερες επιστημονικές παραδοχές των κοινωνικοπολιτισμικών και κοινωνικογνωστικών θεωριών, ως εμπρόθετη δραστηριότητα κοινωνικοπολιτισμικά προσδιοριζόμενη, που περιλαμβάνει ένα σύνολο γνωστικών διαδικασιών που συντελούνται σε ποικίλα περιβάλλοντα, και εμπλέκουν εννοιολογικά εργαλεία, σημειωτικά συστήματα, δυναμικά εξελισσόμενες νοηματοδοτήσεις, ανακωδικοποιήσεις μεταξύ διαφορετικών σημειολογικών συστημάτων αναφοράς και καταγραφή-μεταφορά νοήματος μέσω πολυτροπικών κειμένων. Όλες οι παραπάνω έννοιες, λειτουργικά δομημένες, ενσωματώνονται στη σύγχρονη – διευρυμένη έννοια του Γραμματισμού που αναφέρεται ως Πολυγραμματισμοί.Παράλληλα εξειδικεύουμε το πλαίσιο εγγραμματισμού των Ρομά μαθητών, συνεξετάζοντας τις ειδικές συνθήκες γλωσσικής και πολιτισμικής ετερότητας, τον πολλαπλό μορφωτικό, κοινωνικό, οικονομικό και επαγγελματικό αποκλεισμό των Ρομά, τη μειωμένη πρόσβαση σε σημειωτικούς πόρους και μορφωσιογόνα περιβάλλοντα, σε συνάρτηση με το περιβάλλον διγλωσσίας και την προφορικότητα της κουλτούρας των Ρομά και προτείνουμε, ως επιθυμητές μεθοδολογικές προσεγγίσεις, την αξιοποίηση διαδικαστικών διευκολύνσεων για την ανάπτυξη μεταγνώσης, την εγκαθίδρυση αμφίδρομης σχέσης γνωσιακής μαθητείας, τη χρήση πολυτροπικών κειμένων, την αξιοποίηση της μετακύλισης νοήματος σε περιβάλλον πολυτροπικών σημειωτικών συστημάτων, την αξιοποίηση της προϋπάρχουσας γνώσης και την υποστηρικτική σκαλωσιά σε συνδυασμό με τη θεώρηση της Ζώνης Επικείμενης Ανάπτυξης.Μέσα από τη συνδυαστική μελέτη αυτού του πλέγματος θεωρητικών προσεγγίσεων και μαθησιακών ιδιαιτεροτήτων των Ρομά με τα δεδομένα της σχολικής πραγματικότητας, των ερευνητικών κενών που διαπιστώσαμε, των ελλειμμάτων κατάρτισης των εκπαιδευτικών που ανιχνεύσαμε και των αδυναμιών των εφαρμοσμένων Προγραμμάτων παρέμβασης, επισημαίνουμε την ανάγκη εκτεταμένης εθνογραφικής έρευνας πεδίου, στην κατεύθυνση της ανίχνευσης και αξιοποίησης των ιδιαίτερων χαρακτηριστικών πρόσληψης και διαπραγμάτευσης της γνώσης που απορρέουν από την προφορικότητα, με σκοπό αρχικά να κατανοηθούν σε επιστημονικό-ερευνητικό επίπεδο αυτά τα χαρακτηριστικά και στη συνέχεια, αυτή η αυξημένη κατανόηση να συμβάλει στη διεύρυνση του θεωρητικού υποβάθρου των εκπαιδευτικών, που επιπλέον πρέπει να συμπεριλάβει θέματα προσδιορισμού, ανίχνευσης και αξιοποίησης της προϋπάρχουσας γνώσης των Ρομά, ανασκευή της μονοσήμαντης συνάρτησης της προϋπάρχουσας γνώσης με τις σχολικές νόρμες, τον εξειδικευμένο συνδυασμό διγλωσσίας, αναλφαβητισμού και προφορικότητας, όπως και διευρυμένη ενημέρωση και επαφή των εκπαιδευτικών με τον πολιτισμό των Ρομά.Επισημαίνουμε ότι απαραίτητη συνθήκη για την αποτελεσματικότητα των προτεινόμενων προσεγγίσεων στους παραπάνω άξονες, είναι η ολιστική αντιμετώπιση του Γραμματισμού και της σχολικής ένταξης των Ρομά, μέσω παρεμβάσεων προς το ευρύτερο κοινωνικό πλαίσιο, βελτίωσης του βαθμού ισότιμης ένταξης των Ρομά, εστιασμένου ανασχεδιασμού της σχολικής εκπαιδευτικής διαδικασίας και ευέλικτης νομικής και θεσμικής κάλυψης των ομάδων με κοινωνικοπολιτισμικές ιδιαιτερότητες από την Πολιτεία. In this thesis we negotiate the procedures, conditions, media and educational environments involved in the introduction of Roma children into School Literacy, in order to see, if and at what points are scientific-research gaps in these issues. At the same time we try to identify the readiness of existing educational system to ensure the conditions of implementation of practices arising from the theoretical approaches. Then, we apply qualitative content analysis in texts drafted by students of Primary Education Departments on their involvement in Roma pupil teaching activities, in order to ascertain the degree of scientific and theoretical competence of teachers as to the ability to recognize the multi-level Roma students' learning diversities and address this particular combination of specificities, with tailored packages of pedagogical attitudes and teaching practices. After the detection and accurate identification of deficits in the theoretical and empirical background of teachers, we arrive at a conclusion on the most efficient routes to cover these deficits through intervention in the contents of teacher training. To establish the theoretical framework of our study, we run through the successive interpretations of literacy, starting from the original definition as a set of skills in reading and writing, to arrive at the concept of literacy in the broader scientific assumptions of sociocultural and sociocognitive theories as an intentional activity socioculturally determined, including a range of cognitive processes occuring in a variety of environments, and involving conceptual tools, semiotic systems, dynamically evolving meaning-making, recoding between different semiotic reference systems and record-transfer of meaning through multimodal texts. All these concepts, functionally structured, are incorporated in the modern - enlarged concept of literacy, referred to as Multiliteracies. At the same time we specify the context of literacy integration of Roma students, in relation to the special conditions of linguistic and cultural diversity, the multiple cultural, social, economic and professional exclusion of Roma, their reduced access to semiotic resources, the bilingualism and the oral culture of Roma and recommend, as desired methodological approaches, the exploitation of procedural facilities for the development of metacognition, the establishment of interacting cognitive apprenticeship, the use of multimodal texts, the use of the transduction of meaning in an environment of multimodal semiotic systems, the use of prior knowledge and supportive scaffold, combined with the approach of the Zone of Proximal Development. Through the combined study of this matrix of theoretical approaches and learning diversities of Roma with the data of school practice, the research gaps found, the training deficits of teachers detected and the weaknesses of applied Intervention Programs, we point to the need for extensive ethnographic field research in the direction of detecting and exploiting specific characteristics of perception and negotiation of knowledge resulting from orality, a research designed initially to understand these characteristics on the scientific-research level and then utilize this increased understanding to expand the theoretical background of teachers. Furthermore, we deem essential the broadening of the scientific background of teachers regarding identification, detection and utilization of Roma prior knowledge and the refutation of the exclusive association of prior knowledge with school norms. Also proves necessary the additional training on the specific combination of bilingualism, illiteracy and orality, as well as the expanded education and acquaintance of teachers with Roma culture. Completing our conclusions in accordance with the above axes, we note that a necessary condition for the effectiveness of the proposed approaches is the holistic approach to integration of Roma into school Literacy, through interventions in the broader social context, through the improvement of equal integration of Roma in society, through the constant focused redesign of the school educational processes and through flexible legal and institutional coverage of socioculturally diverse groups by the State. 2015-11-19T10:49:15Z 2015-11-19T10:49:15Z 2014 https://vsmart.lib.aegean.gr/webopac/FullBB.csp?WebAction=ShowFullBB&EncodedRequest=*1E*14*B4*8E*23*C6*07*F6*D2*8A*04IT*7B*B7*F6&Profile=Default&OpacLanguage=gre&NumberToRetrieve=50&StartValue=1&WebPageNr=1&SearchTerm1=2014%20.1.106561&SearchT1=&Index1=Keywordsbib&SearchMethod=Find_1&ItemNr=1 http://hdl.handle.net/11610/14376 el Ρόδος
spellingShingle Ρομά, γνωσιακή μαθητεία
Προφορικότητα, σημειωτικά συστήματα
Μετακύλιση νοήματος
Γραμματισμός, πολυγραμματισμοί
Πολυτροπικά κείμενα
Μεταγλώσσα, σημειωτικός μετακώδικας
Roma, cognitive apprenticeship
Orality, semiotic systems
Transduction of meaning
Literacy, multiliteracies
Multimodal texts
Metalanguage, semiotic metacode
Παπαχρήστος, Δημήτριος - Γεώργιος
Πρακτικές γραμματισμού και προφορικότητα στα παιδιά Ρομά
title Πρακτικές γραμματισμού και προφορικότητα στα παιδιά Ρομά
title_full Πρακτικές γραμματισμού και προφορικότητα στα παιδιά Ρομά
title_fullStr Πρακτικές γραμματισμού και προφορικότητα στα παιδιά Ρομά
title_full_unstemmed Πρακτικές γραμματισμού και προφορικότητα στα παιδιά Ρομά
title_short Πρακτικές γραμματισμού και προφορικότητα στα παιδιά Ρομά
title_sort πρακτικές γραμματισμού και προφορικότητα στα παιδιά ρομά
topic Ρομά, γνωσιακή μαθητεία
Προφορικότητα, σημειωτικά συστήματα
Μετακύλιση νοήματος
Γραμματισμός, πολυγραμματισμοί
Πολυτροπικά κείμενα
Μεταγλώσσα, σημειωτικός μετακώδικας
Roma, cognitive apprenticeship
Orality, semiotic systems
Transduction of meaning
Literacy, multiliteracies
Multimodal texts
Metalanguage, semiotic metacode
url https://vsmart.lib.aegean.gr/webopac/FullBB.csp?WebAction=ShowFullBB&EncodedRequest=*1E*14*B4*8E*23*C6*07*F6*D2*8A*04IT*7B*B7*F6&Profile=Default&OpacLanguage=gre&NumberToRetrieve=50&StartValue=1&WebPageNr=1&SearchTerm1=2014%20.1.106561&SearchT1=&Index1=Keywordsbib&SearchMethod=Find_1&ItemNr=1
http://hdl.handle.net/11610/14376
work_keys_str_mv AT papachrēstosdēmētriosgeōrgios praktikesgrammatismoukaiprophorikotētastapaidiaroma