Η συστημική σκέψη στην ηγεσία και ανάπτυξη σχολικών μονάδων - Περιστέρη, Μελπομένη - Μάρκος (2015)
Στην παρούσα εργασία, με βιβλιογραφική ανασκόπηση, παρουσιάζονται βασικά ζητήματα διοίκησης και ηγεσίας, μέσα από τις απόψεις θεωρητικών του πεδίου, όσον αφορά τους τρόπους διοίκησης και ηγεσίας των οργανισμών και ειδικότερα των εκπαιδευτικών οργανισμών. Δίνεται έμφαση στη μελέτη της εκπαιδευτικής διαδικασίας και της διοίκησης και ανάπτυξης σχολικών μονάδων μέσα από το πλαίσιο της θεωρίας συστημάτων. Σε περιβάλλοντα υψηλής πολυπλοκότητας, όπως για παράδειγμα οι ζωντανοί οργανισμοί, επόμενο είναι να απαιτείται μια διαφορετική, ολιστική προσέγγιση, η οποία θα είναι σε θέση να αντιμετωπίζει την πολυπλοκότητα και να επιτρέπει στον παρατηρητή να λογίζεται ικανοποιητικά. Σε μια εποχή συνεχόμενων εκπαιδευτικών μεταρρυθμίσεων, οι διευθυντές-ηγέτες καλούνται να ανταποκριθούν σε απαιτητικές και αντικρουόμενες προσδοκίες. Ο παραδοσιακός ρόλος του διευθυντή-διαχειριστή παραμένει το πρωταρχικό στοιχείο για την αντιμετώπιση των αυξανόμενων πιέσεων της εκάστοτε εκπαιδευτικής πολιτικής, αλλά παράλληλα με τη διαχείριση της καθημερινότητας του σχολείου ο διευθυντής-ηγέτης, οφείλει να παρέχει το όραμα που θα εμπνεύσει, θα κινητοποιήσει και θα οδηγήσει το σύνολο των μελών της σχολικής κοινότητας, δημιουργώντας μια κοινή οργανωσιακή κουλτούρα. Το φαινόμενο της ηγεσίας είναι μεγάλης σημασίας για κάθε κοινωνικό σύστημα και οι αρχές και οι πρακτικές της σχολικής ηγεσίας, όπως καταδεικνύεται από την πληθώρα των ερευνών και την μεγάλη σε έκταση διεθνή βιβλιογραφία, καταμαρτυρούν την απαράμιλλη συμβολή της στην ανάπτυξη και αποτελεσματικότητα του εκπαιδευτικού έργου, επισημαίνοντας ότι « η ηγεσία λειτουργεί ως καταλύτης για την απελευθέρωση δυνητικών ικανοτήτων που υπάρχουν ήδη στο σχολικό οργανισμό, επηρεάζοντας τόσο την ποιότητα της οργάνωσης και λειτουργίας του σχολείου όσο και τη μάθηση των μαθητών» ( Leithwood et al., 2006).