Η αντισταθμιστική και διαμορφωτική λειτουργία της τέχνης στα εφηβικά μυθιστορήματα
Περιορίζοντας τον όρο τέχνη στις πλέον αναπαραστατικές εκφάνσεις αυτής (ζωγραφική, γλυπτική, θέατρο, ποίηση και χορός) και αξιοποιώντας ένα δείγμα δέκα μυθιστορημάτων (παραγωγές της ημεδαπής και του εξωτερικού) η παρούσα εργασία αποπειράται να εντοπίσει και να αναδείξει την αντισταθμιστική και διαμο...
Saved in:
| Summary: | Περιορίζοντας τον όρο τέχνη στις πλέον αναπαραστατικές εκφάνσεις αυτής (ζωγραφική, γλυπτική, θέατρο, ποίηση και χορός) και αξιοποιώντας ένα δείγμα δέκα μυθιστορημάτων (παραγωγές της ημεδαπής και του εξωτερικού) η παρούσα εργασία αποπειράται να εντοπίσει και να αναδείξει την αντισταθμιστική και διαμορφωτική λειτουργία της τέχνης στα εφηβικά μυθιστορήματα. Τη συνοπτική θεωρητική προσέγγιση των δύο μεγάλων πυλώνων της κύριας προβληματικής, δηλαδή της εφηβικής λογοτεχνίας – του εφηβικού μυθιστορήματος και της τέχνης (ως θεωρία και πράξη), ακολουθεί η διεξοδική ανάλυση της αντισταθμιστικής λειτουργίας της τέχνης σε προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι έφηβοι -ως χαρακτήρες/κατασκευές- στα υπό μελέτη μυθιστορήματα με άξονα τους βασικούς θεσμούς κοινωνικοποίησης του ατόμου (οικογένεια, σχολείο και ευρύτερο κοινωνικό πλαίσιο). Σε αυτά τα πλαίσια επισημαίνεται και η συμβολή της τέχνης στη σύναψη ικανοποιητικών διαπροσωπικών σχέσεων, φιλικών και ερωτικών δεσμών. Τέλος, η διαμορφωτική της λειτουργία αναλύεται με άξονα κάθε έφηβο πρωταγωνιστή ξεχωριστά.Στα δέκα μυθιστορήματα που αποτέλεσαν το αντικείμενο μελέτης, οι διάφορες εκφάνσεις της αναπαραστατικής τέχνης αναδεικνύονται τελικά ως αποφασιστικοί σύμμαχοι των έφηβων πρωταγωνιστών στην αντιμετώπιση δύσκολων προσωπικών προβλημάτων (οικονομική ανέχεια, πένθος, βιασμός), θεσμικών δυσλειτουργιών (κυρίως της οικογένειας και του σχολείου) αλλά και διαχείρισης των διαπροσωπικών σχέσεων (φιλία και έρωτας). Στη περίπτωση που οι έφηβοι εμφανίζονται ως συνειδητοποιημένοι «εκκολαπτόμενοι» καλλιτέχνες, η έμφυτη τάση τους να μετατρέπουν σε εικόνα, σε σχήμα ή σε ποίημα το καθετί που τους προκαλεί χαρά, λύπη, θυμό ή απλά έντονο ενδιαφέρον, αναδεικνύεται εντός της μυθοπλασίας ως βασικός αρωγός στην κατάκτηση μιας προσωπικής κατανόησης των πραγμάτων. Σε άλλες περιπτώσεις, η ενασχόληση με την τέχνη αναδεικνύεται ως μια εναλλακτική μορφή έκφρασης για τους έφηβους πρωταγωνιστές εκεί που οι πιο συμβατικές μορφές επικοινωνίας αποτυγχάνουν. Ως προς τη διαμορφωτική λειτουργία της οι εν λόγω συγγραφείς φαίνεται να ασπάζονται τον ορισμό του Sartre κατά τον οποίο το να είσαι υπεύθυνος σημαίνει να είσαι δημιουργός κάποιου πράγματος. Οι έφηβοι ήρωες των υπό μελέτη μυθιστορημάτων, ανεξαρτήτως ιθαγένειας, φύλου και κοινωνικο-οικονομικής κατάστασης, κατορθώνουν μέσα από τη γόνιμη αντιπαράθεσή τους με τις απαιτήσεις της τέχνης που εξασκούν να κατακτήσουν έναν υψηλό βαθμό ωριμότητας. Η καλλιτεχνική τους δημιουργία αποτελεί τελικά μια «δημιουργική εκλογίκευση» των γεγονότων και συμβάλλει στην αποδοχή από τη μεριά τους του κοινωνικού κατεστημένου με «νέους όρους». |
|---|