Η εφαρμογή της πράξης των Sarbanes - Oxley στο ναυτιλιακό κλάδο: το παράδειγμα των ελληνικών ναυτιλιακών εταιριών - Μπαρά, Νικολέτα (2015)
Στην παρούσα εργασία, με αφορμή την απασχόληση του ερευνητή στο ναυτιλιακό τμήμα μιας ελεγκτικής εταιρίας δόθηκε το έναυσμα εύρεσης ενός αντικειμένου έρευνας σχετικού με τη ναυτιλία. Αντικείμενο ενδιαφέροντος αποτέλεσε η εφαρμογή της Πράξης των Sarbanes- Oxley στο ναυτιλιακό κλάδο, καθώς πλέον όλο και περισσότερες ελληνικές ναυτιλιακές εταιρίες στρέφονται για χρηματοδότηση προς τα αμερικανικά χρηματιστήρια, όπου η συμμόρφωση με τον SOX είναι προαπαιτούμενο. Παρότι, λοιπόν, έχει περάσει ήδη μια δεκαετία από την εγκαθίδρυση του SOX εντοπίστηκε κενό στην υπάρχουσα βιβλιογραφία αναφορικά με την εφαρμογή του SOX στις ναυτιλιακές εταιρίες. Το γεγονός αυτό αποδίδεται με επιφύλαξη στην ιδιαιτερότητα του κλάδου της ναυτιλίας που από τη φύση του δεν αποδέχεται εύκολα νόμους και κανόνες. Ο στόχος της παρούσας έρευνας είναι η διερεύνηση της βαρύτητας που δίνεται στη διαδικασία εφαρμογής της Πράξης των Sarbanes & Oxley από τις ελληνικής ιδιοκτησίας, εισηγμένες ναυτιλιακές εταιρίες. Η έρευνα στοχεύει στη διαμόρφωση γνώμης σχετικά με τα πιθανά οφέλη ή κόστη που προκύπτουν κατά την εφαρμογή, τις ενδεχόμενες αλλαγές που επέφερε στο σύστημα Εταιρικής Διακυβέρνησης και την καθιέρωση του νέου ελεγκτικού προτύπου No.5, ως ένα μέσο για τη διευκόλυνση των επιμέρους διαδικασιών. Ως ιδανικότερη μεθοδολογία για τις ανάγκες της έρευνας επιλέχθηκε η ποιοτική μέθοδος, καθώς δύναται να αποδώσει με πλούσιες περιγραφές και ερμηνείες πιο κατάλληλα το θέμα. Ακόμη, επιλέχθηκε ως εργαλείο η συνέντευξη με στελέχη που κατέχουν διαφορετικές θέσεις σε μια μεγάλη ναυτιλιακή εταιρία, ώστε να προσεγγίσουμε το αντικείμενο από διαφορετικές οπτικές.Από την ανάλυση των δεδομένων προέκυψε ότι, μολονότι οι ναυτιλιακές εταιρίες θεωρούσαν στην αρχή την Πράξη ως ένα αναγκαίο κακό που ερχόταν «να ταράξει τα ήσυχα νερά του κλάδου», έπειτα από 8-10 χρόνια εφαρμογής εστιάζουν ήδη στα οφέλη που έχουν επέλθει από τη συμμόρφωση. Ο κλάδος της ναυτιλίας αν και φιλελεύθερος δύναται με την κατάλληλη επικοινωνία να δεχθεί τα νομοθετήματα του SOX, και συνεπώς ήδη παρατηρούνται, α) καλύτερη οργάνωση, β) σωστότερες διαδικασίες, γ) καλύτερη κατανομή καθηκόντων, δ) λιγότερα λάθη, ε) μείωση κόστους αναφορικά με τον SOX. Παρότι, τα κόστη είναι πολλά στην αρχή, οι ναυτιλιακές εταιρίες οργανώνουν τα δικά τους τμήματα εσωτερικού ελέγχου, ώστε να είναι σε ετοιμότητα να ανταπεξέλθουν σε νέα δεδομένα και διαδικασίες που προκύπτουν. Επιπρόσθετα, ναι μεν το κόστος συμμόρφωσης με την Παράγραφο 404 του SOX είναι εκείνο που συνεισφέρει πιο σημαντικά στο συνολικό κόστος συμμόρφωσης, όμως και αυτό ήδη βαίνει μειούμενο. Σε αυτό το σημείο θα ήταν καλό να τονίσουμε τους χρονικούς και οικονομικούς περιορισμούς της παρούσας εργασίας, οι οποίοι καθόρισαν σε μεγάλο βαθμό και το μέγεθος του δείγματος των συνεντεύξεων. Η παρούσα έρευνα δύναται να αποτελέσει το έναυσμα για τη διατύπωση νέων ερευνητικών ερωτημάτων στο μέλλον. Άλλωστε αυτός είναι και ο απώτερος στόχος μιας ερευνητικής προσπάθειας. Θα μπορούσαμε, λοιπόν, να προτείνουμε μελλοντικά μια διεύρυνση της υπάρχουσας έρευνας σε μεγαλύτερο δείγμα ναυτιλιακών εταιριών ώστε να εντοπίσουμε τα συγκριτικά αποτελέσματα. Ακόμη, θα προτείναμε να δοθεί έμφασή στη διερεύνηση πιθανού ασυμβίβαστου του διττού ρόλου CEO και Chairman του BOD στις ναυτιλιακές εταιρίες, που ίσως μελλοντικά προκύψει. Τέλος, να ερευνηθεί με τη χρήση ερωτηματολογίων και εκτενών συνεντεύξεων με εργαζόμενους σε διάφορα τμήματα μιας ή περισσότερων ναυτιλιακών εταιριών κατά πόσο έχουν ενστερνιστεί τα οφέλη του SOX ή απλά το θεωρούν ως βραχνά στην καθημερινή τους εργασία.