Μεταναστευτικές ροές στο Βόρειο Αιγαίο - Τσαγγέτας, Στέφανος (2015)
Η μετανάστευση λαών και πληθυσμιακών ομάδων αποτελεί ένα ιστορικό και κοινωνιολογικό φαινόμενο. Η δε παράνομη μετανάστευση μπορεί να θεωρηθεί σαν μια μορφή μετανάστευσης η οποία όμως διαφοροποιείται ως προς το στοιχείο της νομιμότητας. Στην σύγχρονη εποχή, μετανάστευση και παράνομη μετανάστευση αποτελούν ένα ενιαίο φαινόμενο. Η παράνομη μετανάστευση εμφανίζεται όπου οι χώρες υποδοχής μεταναστών εξαντλούν κατά ένα τρόπο την μεταναστευτική τους απορροφητικότητα, δηλαδή τις δυνατότητές τους να δεχθούν νόμιμους μετανάστες.Το κύριο αίτιο που προκαλεί το φαινόμενο της μετανάστευσης και κατ’ επέκταση της παράνομης μετανάστευσης υπήρξε, ανέκαθεν, η αναζήτηση καλυτέρων συνθηκών διαβίωσης που δημιουργεί μια ισχυρότατη "δυναμική" μετακίνησης ατόμων ή ομάδων κυρίως από χώρες χαμηλού βιοτικού επιπέδου σε χώρες οικονομικά, κοινωνικά και πολιτικά προηγμένες.Γενικά, η πολιτική των χωρών υποδοχής μεταναστών - παράνομων μεταναστών σήμερα φαίνεται να ταλαντεύεται μεταξύ των αναγκών που δημιουργούνται από τις απαιτήσεις της αγοράς εργασίας και της ενίσχυσης της παραγωγικότητας συνήθως λόγω δημογραφικής παρακμής και των προβλημάτων που δημιουργούνται λόγω της κοινωνικής αναταραχής που δημιουργείται με την υπέρμετρη αύξηση των μειονοτήτων (ξενοφοβία, αύξηση εγκληματικότητας κ.λ.π.)Σε κάθε περίπτωση επιδιώκεται ο έλεγχος της παράνομης μετανάστευσης, η κατευθυνόμενη είσοδος και παραμονή μεταναστών, η μονιμοποίηση παράνομων μεταναστών επί προσωρινής κυρίως βάσεως στην έκταση που οι ανάγκες τους, κυρίως από πλευράς αγοράς εργασίας υπαγορεύουν, η ταυτόχρονη λήψη μέτρων για την αφομοίωση των επί μακρόν νομίμως διαμενόντων και η λελογισμένη χορήγηση ιθαγένειας.Σε ότι αφορά την πολιτική της Ευρωπαϊκής Ένωσης με την οποία και φαίνεται να εναρμονίζεται και η χώρα μας, διαφαίνεται πλέον να κινείται προς την κατεύθυνση κοινωνικής ένταξης των νομίμων μεταναστών αλλά και της αποφασιστικής καταπολέμησης της παράνομης μετανάστευσης και διακίνησης ανθρώπων με λήψη μέτρων ελέγχου των συνόρων και των σημείων εισόδου (σε συνδυασμό με συνθήκη SCHENGEN). Παράλληλα λαμβάνονται μέτρα συνεργασίας και ενίσχυσης της ανάπτυξης των χωρών «παραγωγής» μεταναστών ενώ ταυτόχρονα επιδεικνύεται πρόθεση επιβολής κάποιων κυρώσεων σε χώρες που διευκολύνουν τους παράνομοι μετανάστες και την διακίνηση.Ειδικότερα η Ελλάδα, εφαρμόζει μια ελαστική μεταναστευτική πολιτική για να αντιμετωπίσει τα σοβαρά προβλήματα που έχουν ήδη δημιουργηθεί, η οποία επικεντρώνεται κυρίως στο να θέσει υπό κάποιον έλεγχο τον μεγάλο αριθμό παράνομων μεταναστών που ανεξέλεγκτα ήδη διαβιεί στη χώρα μας, να αντιμετωπίσει τις οικονομικές απώλειες που υφίστανται (παραοικονομία, απώλεια εσόδων κ.λ.π.) και σε συνδυασμό με διαδικασίες κατευθυνόμενης νομίμου εισόδου και διαμονής στην χώρα εργατικού δυναμικού οικονομικών μεταναστών να ισορροπήσει και να ενισχύσει επιλεκτικά την αγορά εργασίας ανάλογα με τις εκάστοτε ανάγκες. Είναι φανερό ότι με την παραπάνω πολιτική επιδιώκεται η εκ των υστέρων και κατά το δυνατόν αντιμετώπιση ενός προβλήματος το οποίο η πολιτεία εκ των πραγμάτων βρίσκεται αδύναμη να αντιμετωπίσει ουσιαστικά στη γένεσή του (είσοδος και παραμονή παράνομων μεταναστών κ.λ.π).