Η στρατηγική των μεγάλων δυνάμεων και οι θαλάσσιες μεταφορές στην Αρκτική

Αντικείμενο μελέτης της παρούσης διπλωματικής εργασίας αποτελούν οι στρατηγικές των Μεγάλων δυνάμεων και οι Θαλάσσιες Μεταφορές στην Αρκτική. Το νομικό καθεστώς για την Αρκτική εμπνέεται από εκείνο που ήδη υπάρχει για την Ανταρκτική. Το νομικό καθεστώς που θεσπίστηκε από το UNCLOS ισχύει και για την...

Πλήρης περιγραφή

Αποθηκεύτηκε σε:
Λεπτομέρειες βιβλιογραφικής εγγραφής
Κύριος συγγραφέας: Γιολδάση, Βασιλική
Άλλοι συγγραφείς: Σιούσιουρας, Πέτρος
Γλώσσα:Greek
Δημοσίευση: 2015
Θέματα:
Διαθέσιμο Online:http://catalog.lib.aegean.gr/webopac/FullBB.csp?WebAction=ShowFullBB&EncodedRequest=X*D4*F5*92*CE*7F*23*A0*A7*09*E0*3A*DF*06*2D6&Profile=Default&OpacLanguage=gre&NumberToRetrieve=50&StartValue=1&WebPageNr=1&SearchTerm1=2010.1.13199&SearchT1=&Index1=Keywordsbib&SearchMethod=Find_1&ItemNr=1
http://hdl.handle.net/11610/12911
Ετικέτες: Προσθήκη ετικέτας
Δεν υπάρχουν, Καταχωρήστε ετικέτα πρώτοι!
_version_ 1828460500867874816
author Γιολδάση, Βασιλική
author2 Σιούσιουρας, Πέτρος
author_facet Σιούσιουρας, Πέτρος
Γιολδάση, Βασιλική
author_sort Γιολδάση, Βασιλική
collection DSpace
description Αντικείμενο μελέτης της παρούσης διπλωματικής εργασίας αποτελούν οι στρατηγικές των Μεγάλων δυνάμεων και οι Θαλάσσιες Μεταφορές στην Αρκτική. Το νομικό καθεστώς για την Αρκτική εμπνέεται από εκείνο που ήδη υπάρχει για την Ανταρκτική. Το νομικό καθεστώς που θεσπίστηκε από το UNCLOS ισχύει και για την Αρκτική, αλλά δεν προβλέπει κανένα ειδικό καθεστώς για αυτήν. Η Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας (UNCLOS) παρέχει δύο ξεχωριστά νομικά καθεστώτα, ένα για τη στήλη του νερού και ένα για το θαλάσσιο βυθό. Η UNCLOS περιέχει 10 άρθρα στο τμήμα VI που παρέχουν στα παράκτια κράτη τα κυριαρχικά δικαιώματα για την εξόρυξη και εκμετάλλευση φυσικών πόρων της νομικής υφαλοκρηπίδας τους. Στο πλαίσιο της UNCLOS, τα παράκτια κράτη έχουν το δικαίωμα για αιγιαλίτιδα ζώνη, συνορεύουσα ζώνη, ΑΟΖ, υφαλοκρηπίδα και για τα οποία διαθέτουν ειδικά δικαιώματα και δικαιοδοσία. Ωστόσο, από ό,τι φαίνεται η UNCLOS (United Nations Convention on the Law of the Sea) έχει θεσπίσει αρχές και κανόνες οι οποίοι είναι ανεπαρκείς για την Αρκτική, αφού δεν υπάρχει επαρκές πλαίσιο αναφορικά με θέματα που αφορούν το πετρέλαιο και το φυσικό αέριο για τις εταιρείες, ώστε να επενδύσουν στη περιοχή αυτή, η οποία περιοχή παρουσιάζει σήμερα έντονο ενδιαφέρον όσον αφορά τη μελλοντική ενεργειακή ασφάλεια. Η αύξηση των εμπορικών δραστηριοτήτων στην Αρκτική σημαίνει ότι ενδέχεται να υπάρχει ανάγκη να ενισχυθούν τα υφιστάμενα κανονιστικά πλαίσια για τη προώθηση της αειφόρου εκμετάλλευσης των φυσικών πόρων και τη προσέλκυση ξένων επενδύσεων. Επομένως, η περιοχή της Αρκτικής δεν ανήκει σε καμία χώρα. Έτσι, σύμφωνα με το άρθρο 76 της Συνθήκης των Ηνωμένων Εθνών για το Νομικό Καθεστώς των Θαλασσών (UNCLOS) οι χώρες που περιστοιχίζουν την Αρκτική μπορούν να επεκτείνουν τα σύνορά τους σε μήκος 200ων ναυτικών μιλίων προς τη θάλασσα, μόνον εάν καταφέρουν να αποδείξουν ότι η ηπειρωτική τους υφαλοκρηπίδα εκτείνεται και κάτω από την επιφάνεια της θάλασσας. Για να γίνει μάλιστα αυτό αποδεκτό θα πρέπει να αποδειχθεί, ενώ θα πρέπει να προηγηθεί και ανάλογη αίτηση προς την αρμόδια επιτροπή των Ηνωμένων Εθνών. Όσον αφορά τις ναυτιλιακές δραστηριότητες ενέχουν μεγαλύτερο κίνδυνο για ατυχήματα στη περιοχή της Αρκτικής από ό,τι στο Νότο, λόγω των ακραίων συνθηκών. Επίσης, σημαντικές περιβαλλοντικές επιπτώσεις είναι πιθανό να προκύψουν από τις μεγάλες και συμπυκνωμένες εκχύσεις πετρελαίου, οι οποίες θα μπορούσαν να έχουν αρνητικό αντίκτυπο για τον ευαίσθητο βιότοπο της άγριας φύσης ή των κυνηγετικών περιοχών που χρησιμοποιούνται από ιθαγενείς κοινότητες. Επιπλέον, ένα ακόμη σημαντικό στοιχείο που έχει συμβάλλει στην αύξηση των ναυτιλιακών δραστηριοτήτων στην Αρκτική είναι η έκταση του πάγου, που έχει υποχωρήσει τα τελευταία χρόνια κατά 1 εκατ. τετραγωνικό χλμ. Η δραματική αυτή υποχώρηση του αρκτικού παγοκαλύματος φαίνεται ότι καθιστά δυνατό κάτι που δεν είχαν καταφέρει αιώνες εξερευνήσεων και προσπαθειών μέχρι σήμερα: Τη διάνοιξη νέων θαλάσσιων εμπορικών δρόμων στη κορυφή του κόσμου, αντίστοιχης οικονομικής σημασίας με τη διάνοιξη της διώρυγας του Παναμά και του Σουέζ. Έτσι, τα τελευταία χρόνια, το θέμα της Αρκτικής έχει αναδειχθεί ως ένα ζήτημα παγκοσμίου ενδιαφέροντος καθώς η στρατηγική σημασία της περιοχής αυξάνεται με ταχείς ρυθμούς. Τόσο οι προκλήσεις όσο και οι ευκαιρίες από τις μεταβαλλόμενες κλιματολογικές συνθήκες της περιοχής (αλλαγή κλίματος, λιώσιμο των πάγων) έχουν συμβάλει στο να τοποθετηθεί η Αρκτική σε μια υψηλή θέση στην εσωτερική και εξωτερική πολιτική ατζέντα των εμπλεκόμενων βασικών χωρών και οργανισμών (ΗΠΑ, Καναδάς, Νορβηγία, Ρωσία, Δανία). Τέλος, είναι σημαντικό και το γεγονός ότι στην περιοχή υπάρχει πολιτική σταθερότητα, γεγονός που τη κάνει ακόμα πιο ελκυστική. Η πολιτική σταθερότητα βέβαια δεν αποκλείει αυτόματα την απουσία «γκρίζων ζωνών» και τη γέννηση άγριου ανταγωνισμού ανάμεσα στις ενδιαφερόμενες χώρες.
id oai:hellanicus.lib.aegean.gr:11610-12911
institution Hellanicus
language Greek
publishDate 2015
record_format dspace
spelling oai:hellanicus.lib.aegean.gr:11610-129112025-03-17T09:42:33Z Η στρατηγική των μεγάλων δυνάμεων και οι θαλάσσιες μεταφορές στην Αρκτική Γιολδάση, Βασιλική Σιούσιουρας, Πέτρος Ναυτιλία, Μεταφορές και Διεθνές Εμπόριο ΝΑ.Μ.Ε. Στρατηγική Θαλάσσιες μεταφορές Νομικό καθεστώς Strategy Legal status Shipping transport Αντικείμενο μελέτης της παρούσης διπλωματικής εργασίας αποτελούν οι στρατηγικές των Μεγάλων δυνάμεων και οι Θαλάσσιες Μεταφορές στην Αρκτική. Το νομικό καθεστώς για την Αρκτική εμπνέεται από εκείνο που ήδη υπάρχει για την Ανταρκτική. Το νομικό καθεστώς που θεσπίστηκε από το UNCLOS ισχύει και για την Αρκτική, αλλά δεν προβλέπει κανένα ειδικό καθεστώς για αυτήν. Η Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας (UNCLOS) παρέχει δύο ξεχωριστά νομικά καθεστώτα, ένα για τη στήλη του νερού και ένα για το θαλάσσιο βυθό. Η UNCLOS περιέχει 10 άρθρα στο τμήμα VI που παρέχουν στα παράκτια κράτη τα κυριαρχικά δικαιώματα για την εξόρυξη και εκμετάλλευση φυσικών πόρων της νομικής υφαλοκρηπίδας τους. Στο πλαίσιο της UNCLOS, τα παράκτια κράτη έχουν το δικαίωμα για αιγιαλίτιδα ζώνη, συνορεύουσα ζώνη, ΑΟΖ, υφαλοκρηπίδα και για τα οποία διαθέτουν ειδικά δικαιώματα και δικαιοδοσία. Ωστόσο, από ό,τι φαίνεται η UNCLOS (United Nations Convention on the Law of the Sea) έχει θεσπίσει αρχές και κανόνες οι οποίοι είναι ανεπαρκείς για την Αρκτική, αφού δεν υπάρχει επαρκές πλαίσιο αναφορικά με θέματα που αφορούν το πετρέλαιο και το φυσικό αέριο για τις εταιρείες, ώστε να επενδύσουν στη περιοχή αυτή, η οποία περιοχή παρουσιάζει σήμερα έντονο ενδιαφέρον όσον αφορά τη μελλοντική ενεργειακή ασφάλεια. Η αύξηση των εμπορικών δραστηριοτήτων στην Αρκτική σημαίνει ότι ενδέχεται να υπάρχει ανάγκη να ενισχυθούν τα υφιστάμενα κανονιστικά πλαίσια για τη προώθηση της αειφόρου εκμετάλλευσης των φυσικών πόρων και τη προσέλκυση ξένων επενδύσεων. Επομένως, η περιοχή της Αρκτικής δεν ανήκει σε καμία χώρα. Έτσι, σύμφωνα με το άρθρο 76 της Συνθήκης των Ηνωμένων Εθνών για το Νομικό Καθεστώς των Θαλασσών (UNCLOS) οι χώρες που περιστοιχίζουν την Αρκτική μπορούν να επεκτείνουν τα σύνορά τους σε μήκος 200ων ναυτικών μιλίων προς τη θάλασσα, μόνον εάν καταφέρουν να αποδείξουν ότι η ηπειρωτική τους υφαλοκρηπίδα εκτείνεται και κάτω από την επιφάνεια της θάλασσας. Για να γίνει μάλιστα αυτό αποδεκτό θα πρέπει να αποδειχθεί, ενώ θα πρέπει να προηγηθεί και ανάλογη αίτηση προς την αρμόδια επιτροπή των Ηνωμένων Εθνών. Όσον αφορά τις ναυτιλιακές δραστηριότητες ενέχουν μεγαλύτερο κίνδυνο για ατυχήματα στη περιοχή της Αρκτικής από ό,τι στο Νότο, λόγω των ακραίων συνθηκών. Επίσης, σημαντικές περιβαλλοντικές επιπτώσεις είναι πιθανό να προκύψουν από τις μεγάλες και συμπυκνωμένες εκχύσεις πετρελαίου, οι οποίες θα μπορούσαν να έχουν αρνητικό αντίκτυπο για τον ευαίσθητο βιότοπο της άγριας φύσης ή των κυνηγετικών περιοχών που χρησιμοποιούνται από ιθαγενείς κοινότητες. Επιπλέον, ένα ακόμη σημαντικό στοιχείο που έχει συμβάλλει στην αύξηση των ναυτιλιακών δραστηριοτήτων στην Αρκτική είναι η έκταση του πάγου, που έχει υποχωρήσει τα τελευταία χρόνια κατά 1 εκατ. τετραγωνικό χλμ. Η δραματική αυτή υποχώρηση του αρκτικού παγοκαλύματος φαίνεται ότι καθιστά δυνατό κάτι που δεν είχαν καταφέρει αιώνες εξερευνήσεων και προσπαθειών μέχρι σήμερα: Τη διάνοιξη νέων θαλάσσιων εμπορικών δρόμων στη κορυφή του κόσμου, αντίστοιχης οικονομικής σημασίας με τη διάνοιξη της διώρυγας του Παναμά και του Σουέζ. Έτσι, τα τελευταία χρόνια, το θέμα της Αρκτικής έχει αναδειχθεί ως ένα ζήτημα παγκοσμίου ενδιαφέροντος καθώς η στρατηγική σημασία της περιοχής αυξάνεται με ταχείς ρυθμούς. Τόσο οι προκλήσεις όσο και οι ευκαιρίες από τις μεταβαλλόμενες κλιματολογικές συνθήκες της περιοχής (αλλαγή κλίματος, λιώσιμο των πάγων) έχουν συμβάλει στο να τοποθετηθεί η Αρκτική σε μια υψηλή θέση στην εσωτερική και εξωτερική πολιτική ατζέντα των εμπλεκόμενων βασικών χωρών και οργανισμών (ΗΠΑ, Καναδάς, Νορβηγία, Ρωσία, Δανία). Τέλος, είναι σημαντικό και το γεγονός ότι στην περιοχή υπάρχει πολιτική σταθερότητα, γεγονός που τη κάνει ακόμα πιο ελκυστική. Η πολιτική σταθερότητα βέβαια δεν αποκλείει αυτόματα την απουσία «γκρίζων ζωνών» και τη γέννηση άγριου ανταγωνισμού ανάμεσα στις ενδιαφερόμενες χώρες. 2015-11-18T10:47:18Z 2015-11-18T10:47:18Z 2010 http://catalog.lib.aegean.gr/webopac/FullBB.csp?WebAction=ShowFullBB&EncodedRequest=X*D4*F5*92*CE*7F*23*A0*A7*09*E0*3A*DF*06*2D6&Profile=Default&OpacLanguage=gre&NumberToRetrieve=50&StartValue=1&WebPageNr=1&SearchTerm1=2010.1.13199&SearchT1=&Index1=Keywordsbib&SearchMethod=Find_1&ItemNr=1 http://hdl.handle.net/11610/12911 el application/pdf Χίος
spellingShingle Στρατηγική
Θαλάσσιες μεταφορές
Νομικό καθεστώς
Strategy
Legal status
Shipping transport
Γιολδάση, Βασιλική
Η στρατηγική των μεγάλων δυνάμεων και οι θαλάσσιες μεταφορές στην Αρκτική
title Η στρατηγική των μεγάλων δυνάμεων και οι θαλάσσιες μεταφορές στην Αρκτική
title_full Η στρατηγική των μεγάλων δυνάμεων και οι θαλάσσιες μεταφορές στην Αρκτική
title_fullStr Η στρατηγική των μεγάλων δυνάμεων και οι θαλάσσιες μεταφορές στην Αρκτική
title_full_unstemmed Η στρατηγική των μεγάλων δυνάμεων και οι θαλάσσιες μεταφορές στην Αρκτική
title_short Η στρατηγική των μεγάλων δυνάμεων και οι θαλάσσιες μεταφορές στην Αρκτική
title_sort η στρατηγική των μεγάλων δυνάμεων και οι θαλάσσιες μεταφορές στην αρκτική
topic Στρατηγική
Θαλάσσιες μεταφορές
Νομικό καθεστώς
Strategy
Legal status
Shipping transport
url http://catalog.lib.aegean.gr/webopac/FullBB.csp?WebAction=ShowFullBB&EncodedRequest=X*D4*F5*92*CE*7F*23*A0*A7*09*E0*3A*DF*06*2D6&Profile=Default&OpacLanguage=gre&NumberToRetrieve=50&StartValue=1&WebPageNr=1&SearchTerm1=2010.1.13199&SearchT1=&Index1=Keywordsbib&SearchMethod=Find_1&ItemNr=1
http://hdl.handle.net/11610/12911
work_keys_str_mv AT gioldasēbasilikē ēstratēgikētōnmegalōndynameōnkaioithalassiesmetaphoresstēnarktikē