Η εταιρική κοινωνική ευθύνη: η περίπτωση της ναυτιλιακής βιομηχανίας - Σουλιώτη, Κωνσταντούλα (2015)
Η Εταιρική Κοινωνική Ευθύνη (ΕΚΕ – CSR Corporate Social Responsibility) είναι ένας από τους πιο δυναμικούς και απαιτητικούς τομείς δραστηριότητας για τη σύγχρονη επιχείρηση. Υποδηλώνει την ισόρροπη αντιμετώπιση της οικονομικής, κοινωνικής και περιβαλλοντικής επίδρασης της λειτουργίας μιας επιχείρησης και βασίζεται στην οικονομική ανάπτυξη, στην βιωσιμότητα και στην κοινωνική συνοχή. Η αναγνώριση από τις σύγχρονες κοινωνίες της ανάγκης για ισόρροπη και βιώσιμη ανάπτυξη και των θεμελιωδών αλλαγών που αυτή προϋποθέτει για τον τρόπο που οργανώνονται και λειτουργούν οι επιχειρήσεις, αποτελεί την κύρια αιτία για την ανάπτυξη και διάδοση της ιδέας της Εταιρικής Κοινωνικής Ευθύνης. Τα τελευταία χρόνια οι μεγαλύτερες επιχειρήσεις του κόσμου έχουν αρχίσει να απομακρύνονται από τις παραδοσιακές αντιλήψεις που περιόριζαν τον κοινωνικό τους ρόλο απλώς σε ορισμένες δωρεές για κοινωφελείς σκοπούς, σε χορηγίες εκδηλώσεων και σε μέτρα βασικής φροντίδας για τους εργαζόμενους και υιοθετούν σταδιακά μια συστηματική και στρατηγική προσέγγιση της διαχείρισης της Εταιρικής Κοινωνικής Ευθύνης τους, τόσο στο εσωτερικό όσο και στο εξωτερικό περιβάλλον τους. Με αυτή την μεταστροφή στοχεύουν στη μακροπρόθεσμη αύξηση της απόδοσης τους μέσα από πρακτικές που ικανοποιούν όλα τα ενδιαφερόμενα μέρη (stakeholders), δηλαδή τα άτομα και τις ομάδες που μπορούν να επηρεάσουν και να επηρεαστούν από τη λειτουργία μιας επιχείρησης. Επιπροσθέτως, οι πολιτικές, οικονομικές και τεχνολογικές εξελίξεις που συνδέονται με την παγκοσμιοποίηση προκαλούν ραγδαίες κοινωνικές αλλαγές με συνέπεια τη ριζική αλλαγή των προσδοκιών της κοινωνίας για το ρόλο των επιχειρήσεων. Οι εταιρίες κρίνονται πλέον όχι μόνο με βάση τα οικονομικά αποτελέσματα ή την ποιότητα των προϊόντων και των υπηρεσιών που προσφέρουν, αλλά και με βάση περιβαλλοντικά και κοινωνικά κριτήρια. Η εργασία αυτή έχει ως αντικείμενο έρευνας τις κοινωνικά υπεύθυνες πρακτικές που εφαρμόζονται από τις επιχειρήσεις και εκπονήθηκε κατά το χρονικό διάστημα Ιανουάριος 2009 - Οκτώβριος 2009, για το Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα Σπουδών του Τμήματος Ναυτιλίας και Επιχειρηματικών Υπηρεσιών με τίτλο «Ναυτιλία, Μεταφορές και Εμπόριο – ΝΑ.Μ.Ε.» υπό την επίβλεψη του διδάσκοντος κ. Θεοτοκά Ιωάννη. Κύριος στόχος της διπλωματικής εργασίας είναι η διερεύνηση του όρου της Εταιρικής Κοινωνικής Ευθύνης (ΕΚΕ), η παράθεση ορισμών και η διερεύνηση της ιστορικής πορείας του όρου της ΕΚΕ. Επίσης, η ανάλυση των κατηγοριών ΕΚΕ και η παρουσίαση τόσο του οφέλους όσο και του κόστος που προκύπτει από την ενσωμάτωση της ΕΚΕ στις επιχειρηματικές δραστηριότητες. Επιπλέον, παρουσιάζεται η Ελληνική πραγματικότητα σχετικά με την εφαρμογή κοινωνικά υπεύθυνων πρακτικών. Τέλος, μέσω αυτής της διπλωματικής εργασίας γίνεται ανάλυση της εφαρμογής κοινωνικά υπεύθυνων πρακτικών από τις Ελληνικές ναυτιλιακές εταιρίες και διερευνάται το κατά πόσο η Ελληνική ναυτιλιακή βιομηχανία εφαρμόζει κοινωνικά υπεύθυνες πρακτικές. Επιπλέον, πραγματοποιείται σύγκριση των Ελληνικών ναυτιλιακών εταιριών και των Ιαπωνικών ναυτιλιακών εταιριών, οι οποίες φέρονται να είναι περισσότερο εξοικειωμένες με κοινωνικά υπεύθυνους όρους όπως η ΕΚΕ. Πιο συγκεκριμένα, στο 1ο κεφάλαιο τη εργασίας αυτής παρατίθεται ο ορισμός της ΕΚΕ και γίνεται μια προσπάθεια βιβλιογραφικής ανασκόπησης της εξέλιξης του όρου. Στο 2ο κεφάλαιο παρουσιάζονται οι διαστάσεις και η κατηγορίες της εταιρικής κοινωνικής ευθύνης. Στο 3ο κεφάλαιο παρατίθενται τα οφέλη από την εφαρμογή κοινωνικά υπεύθυνων πρακτικών καθώς και η σημασία της ΕΚΕ για την Ελλάδα. Τέλος, στο 4ο κεφάλαιο της διπλωματικής αναλύεται το πώς η ναυτιλιακή βιομηχανία αντιλαμβάνεται την εταιρική κοινωνική ευθύνη και το πώς συμβάλλουν στην εφαρμογή κοινωνικά υπεύθυνων πρακτικών οι διεθνής ναυτιλιακοί οργανισμοί. Επίσης, πραγματοποιείται έρευνα με σκοπό να προσδιοριστεί η κοινωνική υπευθυνότητα των Ελληνικών και Ιαπωνικών ναυτιλιακών επιχειρήσεων και πραγματοποιείται σύγκριση αυτών των δύο κατηγοριών