Η διάσταση Hausdorff του χαοτικού Lorenz

Η παρούσα εργασία έχει ως αντικείμενο μελέτης τη διάσταση Hausdorff για τον χαοτικό ελκυστή Lorenz. Για λόγους πληρότητας θα πρέπει να παρουσιάσουμε τις βασικές έννοιες της διάστασης Hausdorff, καθώς και την έννοια των fractals, αφού το διάγραμμα φάσεων του ελκυστή Lorenz είναι ένα fractal. Στα μαθη...

Πλήρης περιγραφή

Αποθηκεύτηκε σε:
Λεπτομέρειες βιβλιογραφικής εγγραφής
Κύριος συγγραφέας: Συμεωνίδου, Σοφία
Άλλοι συγγραφείς: Καραχάλιος, Νικόλαος
Γλώσσα:Greek
Δημοσίευση: 2015
Θέματα:
Διαθέσιμο Online:https://vsmart.lib.aegean.gr/webopac/FullBB.csp?WebAction=ShowFullBB&EncodedRequest=*EC*5Fm*C2w*9Erv*80V*D2*DB*BF*A31*D2&Profile=Default&OpacLanguage=gre&NumberToRetrieve=50&StartValue=1&WebPageNr=1&SearchTerm1=2008%20.1.92233&SearchT1=&Index1=Keywordsbib&SearchMethod=Find_1&ItemNr=1
http://hdl.handle.net/11610/12166
Ετικέτες: Προσθήκη ετικέτας
Δεν υπάρχουν, Καταχωρήστε ετικέτα πρώτοι!
_version_ 1828461040444112896
author Συμεωνίδου, Σοφία
author2 Καραχάλιος, Νικόλαος
author_facet Καραχάλιος, Νικόλαος
Συμεωνίδου, Σοφία
author_sort Συμεωνίδου, Σοφία
collection DSpace
description Η παρούσα εργασία έχει ως αντικείμενο μελέτης τη διάσταση Hausdorff για τον χαοτικό ελκυστή Lorenz. Για λόγους πληρότητας θα πρέπει να παρουσιάσουμε τις βασικές έννοιες της διάστασης Hausdorff, καθώς και την έννοια των fractals, αφού το διάγραμμα φάσεων του ελκυστή Lorenz είναι ένα fractal. Στα μαθηματικά υπάρχει ποικιλία διαστάσεων για τα fractals. Εμείς όμως θα επικεντρωθού-με σε αυτή του Hausdorff -η οποία βασίζεται σε μία κατασκευή του Κ. Καραθεοδωρή- και ο λόγος αυτής της επιλογής, για την περιγραφή της διάστασης του ελκυστή Lorenz, είναι επειδή είναι η πιο παλιά και ίσως η πιο σημαντική. Γενικότερα, για τη μελέτη των fractals η οικειότητα με το μέτρο και τη διάσταση Hausdorff είναι απαραίτητη. Το 1ο Κεφάλαιο αποτελεί καθαρά μία εισαγωγή στην έννοια των fractals. Σκοπός μας είναι να δώσουμε μία "γεύση" στον αναγνώστη για το τι εννοούμε όταν λέμε πως ένα σύνολο είναι fractal και όχι να εντρυφήσουμε επί του συγκεκριμένου κλάδου των Μαθηματικών. Στο 2ο Κεφάλαιο θα ασχοληθούμε με το μέτρο και τη διάσταση Hausdorff, με την οποία όπως είπαμε παραπάνω, θα υπολογίσουμε την διάσταση του χαοτικού ελκυστή Lorenz. Στο 3ο Κεφάλαιο, το οποίο αποτελεί και το κυρίως μέρος της εργασίας, θα ασχοληθούμε με το σύστημα του Lorenz. Πρόκειται για ένα μη γραμμικό σύστημα τριών διαφορικών εξισώσεων που εξαρτάται από τρεις πραγματικές και θετικές παραμέτρους. Ο Lorenz ανακάλυψε πως οι λύσεις των εξισώσεών του, δεν εγκαθίσταντο ποτέ σε σημεία ισορροπίας ή σε κάποια περιοδική κατάσταση, αλλά αντίθετα ταλαντεύονταν με ακανόνιστο, μη περιοδικό τρόπο. Ένα απλό ντετερμινιστικό σύστημα δηλαδή, μπορεί να καταλήξει σε απρόβλεπτη κατάσταση, με παντελή έλλειψη περιοδικότητας. Αυτή η συμπεριφορά ονομάζεται χαοτική. Όμως, ο Lorenz έδειξε πως στο σύστημα υπάρχει τάξη, πως το χάος δηλαδή έχει τάξη. Όταν σχεδίασε τις λύσεις του συστήματός του στις τρεις διαστάσεις ανακάλυψε πως εγκαθίσταντο σε ένα σύνολο σημείων που μοιάζει με πεταλούδα. Πώς όμως αυτά τα δύο (τάξη και χάος) μπορούν να συμβιβαστούν; Η χαοτική, τυχαία συμπεριφορά είναι προβλέψιμη; Αν συμβαίνει αυτό, σημαίνει ότι πίσω από το χάος κρύβεται ένα είδος τάξης, πίσω από το τυχαίο κρύβεται ο ντετερμινισμός. Ο όρος "Χάος" δηλαδή, δε σημαίνει το ίδιο με την παραδοσιακή λέξη χάος που είναι συνώνυμο της αταξίας. Τάξη και χάος αποδεικνύονται οι δύο πλευρές του ίδιου νομίσματος, όσον αφορά την επιστήμη. Πώς όμως ο ντετερμινισμός γεννά πολυπλοκότητα; Η απάντηση βρίσκεται στην ιδιότητα που ονομάζεται «Ευαίσθητη Εξάρτηση από τις Αρχικές Συνθήκες». Στο Παράρτημα Α παραθέτουμε την απόδειξη ότι το s-διάστατο μέτρο Hausdorff είναι μέτρο. Στο Παράρτημα Β παρουσιάζουμε κάποια βασικά στοιχεία της θεωρίας των γραμμικών απεικονίσεων, τα οποία θα φανούν ιδιαίτερα χρήσιμα στο 3ο Κεφάλαιο. Τέλος, στο Παράρτημα Γ παρουσιάζουμε προσομοιώσεις του συστήματος Lorenz στο Mathematica.
id oai:hellanicus.lib.aegean.gr:11610-12166
institution Hellanicus
language Greek
publishDate 2015
record_format dspace
spelling oai:hellanicus.lib.aegean.gr:11610-121662022-02-11T10:06:54Z Η διάσταση Hausdorff του χαοτικού Lorenz Συμεωνίδου, Σοφία Καραχάλιος, Νικόλαος Fractal Μέτρο Hausdorff Hausdorff measure Διάσταση Hausdorff Hausdorff dimension Σύστημα Lorenz Lorenz system Ελκυστής Lorenz Lorenz attractor Χαοτικός ελκυστής Claotic attractor Σύστημα με απόσβεση Dissipative system Εξίσωση πρώτης μεταβολής First variation equation Συνάρτηση ιδιοτιμών Singular value function Ευαίσθητη εξάρτηση από τις αρχικές συνθήκες Sensitive dependence on initial conditions Fractals Η παρούσα εργασία έχει ως αντικείμενο μελέτης τη διάσταση Hausdorff για τον χαοτικό ελκυστή Lorenz. Για λόγους πληρότητας θα πρέπει να παρουσιάσουμε τις βασικές έννοιες της διάστασης Hausdorff, καθώς και την έννοια των fractals, αφού το διάγραμμα φάσεων του ελκυστή Lorenz είναι ένα fractal. Στα μαθηματικά υπάρχει ποικιλία διαστάσεων για τα fractals. Εμείς όμως θα επικεντρωθού-με σε αυτή του Hausdorff -η οποία βασίζεται σε μία κατασκευή του Κ. Καραθεοδωρή- και ο λόγος αυτής της επιλογής, για την περιγραφή της διάστασης του ελκυστή Lorenz, είναι επειδή είναι η πιο παλιά και ίσως η πιο σημαντική. Γενικότερα, για τη μελέτη των fractals η οικειότητα με το μέτρο και τη διάσταση Hausdorff είναι απαραίτητη. Το 1ο Κεφάλαιο αποτελεί καθαρά μία εισαγωγή στην έννοια των fractals. Σκοπός μας είναι να δώσουμε μία "γεύση" στον αναγνώστη για το τι εννοούμε όταν λέμε πως ένα σύνολο είναι fractal και όχι να εντρυφήσουμε επί του συγκεκριμένου κλάδου των Μαθηματικών. Στο 2ο Κεφάλαιο θα ασχοληθούμε με το μέτρο και τη διάσταση Hausdorff, με την οποία όπως είπαμε παραπάνω, θα υπολογίσουμε την διάσταση του χαοτικού ελκυστή Lorenz. Στο 3ο Κεφάλαιο, το οποίο αποτελεί και το κυρίως μέρος της εργασίας, θα ασχοληθούμε με το σύστημα του Lorenz. Πρόκειται για ένα μη γραμμικό σύστημα τριών διαφορικών εξισώσεων που εξαρτάται από τρεις πραγματικές και θετικές παραμέτρους. Ο Lorenz ανακάλυψε πως οι λύσεις των εξισώσεών του, δεν εγκαθίσταντο ποτέ σε σημεία ισορροπίας ή σε κάποια περιοδική κατάσταση, αλλά αντίθετα ταλαντεύονταν με ακανόνιστο, μη περιοδικό τρόπο. Ένα απλό ντετερμινιστικό σύστημα δηλαδή, μπορεί να καταλήξει σε απρόβλεπτη κατάσταση, με παντελή έλλειψη περιοδικότητας. Αυτή η συμπεριφορά ονομάζεται χαοτική. Όμως, ο Lorenz έδειξε πως στο σύστημα υπάρχει τάξη, πως το χάος δηλαδή έχει τάξη. Όταν σχεδίασε τις λύσεις του συστήματός του στις τρεις διαστάσεις ανακάλυψε πως εγκαθίσταντο σε ένα σύνολο σημείων που μοιάζει με πεταλούδα. Πώς όμως αυτά τα δύο (τάξη και χάος) μπορούν να συμβιβαστούν; Η χαοτική, τυχαία συμπεριφορά είναι προβλέψιμη; Αν συμβαίνει αυτό, σημαίνει ότι πίσω από το χάος κρύβεται ένα είδος τάξης, πίσω από το τυχαίο κρύβεται ο ντετερμινισμός. Ο όρος "Χάος" δηλαδή, δε σημαίνει το ίδιο με την παραδοσιακή λέξη χάος που είναι συνώνυμο της αταξίας. Τάξη και χάος αποδεικνύονται οι δύο πλευρές του ίδιου νομίσματος, όσον αφορά την επιστήμη. Πώς όμως ο ντετερμινισμός γεννά πολυπλοκότητα; Η απάντηση βρίσκεται στην ιδιότητα που ονομάζεται «Ευαίσθητη Εξάρτηση από τις Αρχικές Συνθήκες». Στο Παράρτημα Α παραθέτουμε την απόδειξη ότι το s-διάστατο μέτρο Hausdorff είναι μέτρο. Στο Παράρτημα Β παρουσιάζουμε κάποια βασικά στοιχεία της θεωρίας των γραμμικών απεικονίσεων, τα οποία θα φανούν ιδιαίτερα χρήσιμα στο 3ο Κεφάλαιο. Τέλος, στο Παράρτημα Γ παρουσιάζουμε προσομοιώσεις του συστήματος Lorenz στο Mathematica. 2015-11-18T10:20:16Z 2015-11-18T10:20:16Z 2008 https://vsmart.lib.aegean.gr/webopac/FullBB.csp?WebAction=ShowFullBB&EncodedRequest=*EC*5Fm*C2w*9Erv*80V*D2*DB*BF*A31*D2&Profile=Default&OpacLanguage=gre&NumberToRetrieve=50&StartValue=1&WebPageNr=1&SearchTerm1=2008%20.1.92233&SearchT1=&Index1=Keywordsbib&SearchMethod=Find_1&ItemNr=1 http://hdl.handle.net/11610/12166 el application/pdf Σάμος
spellingShingle Fractal
Μέτρο Hausdorff
Hausdorff measure
Διάσταση Hausdorff
Hausdorff dimension
Σύστημα Lorenz
Lorenz system
Ελκυστής Lorenz
Lorenz attractor
Χαοτικός ελκυστής
Claotic attractor
Σύστημα με απόσβεση
Dissipative system
Εξίσωση πρώτης μεταβολής
First variation equation
Συνάρτηση ιδιοτιμών
Singular value function
Ευαίσθητη εξάρτηση από τις αρχικές συνθήκες
Sensitive dependence on initial conditions
Fractals
Συμεωνίδου, Σοφία
Η διάσταση Hausdorff του χαοτικού Lorenz
title Η διάσταση Hausdorff του χαοτικού Lorenz
title_full Η διάσταση Hausdorff του χαοτικού Lorenz
title_fullStr Η διάσταση Hausdorff του χαοτικού Lorenz
title_full_unstemmed Η διάσταση Hausdorff του χαοτικού Lorenz
title_short Η διάσταση Hausdorff του χαοτικού Lorenz
title_sort η διάσταση hausdorff του χαοτικού lorenz
topic Fractal
Μέτρο Hausdorff
Hausdorff measure
Διάσταση Hausdorff
Hausdorff dimension
Σύστημα Lorenz
Lorenz system
Ελκυστής Lorenz
Lorenz attractor
Χαοτικός ελκυστής
Claotic attractor
Σύστημα με απόσβεση
Dissipative system
Εξίσωση πρώτης μεταβολής
First variation equation
Συνάρτηση ιδιοτιμών
Singular value function
Ευαίσθητη εξάρτηση από τις αρχικές συνθήκες
Sensitive dependence on initial conditions
Fractals
url https://vsmart.lib.aegean.gr/webopac/FullBB.csp?WebAction=ShowFullBB&EncodedRequest=*EC*5Fm*C2w*9Erv*80V*D2*DB*BF*A31*D2&Profile=Default&OpacLanguage=gre&NumberToRetrieve=50&StartValue=1&WebPageNr=1&SearchTerm1=2008%20.1.92233&SearchT1=&Index1=Keywordsbib&SearchMethod=Find_1&ItemNr=1
http://hdl.handle.net/11610/12166
work_keys_str_mv AT symeōnidousophia ēdiastasēhausdorfftouchaotikoulorenz