Η μέθοδος των σεναρίων ως εργαλείο στον στρατηγικό περιβαλλοντικό σχεδιαμό
Η παρούσα Διδακτορική Διατριβή στοχεύει στη συστηματική διερεύνηση της σχέσης του Σεναρίου με το Στρατηγικό Περιβαλλοντικό Σχεδιασμό, σε τοπικό και υπέρ-τοπικό επίπεδο και στην ανάπτυξη ενός μεθοδολογικού πλαισίου για την κατασκευή των σεναρίων στο Στρατηγικό Περιβαλλοντικό Σχεδιασμό. Η επίτευξη των...
Αποθηκεύτηκε σε:
| Κύριος συγγραφέας: | |
|---|---|
| Άλλοι συγγραφείς: | |
| Γλώσσα: | Greek |
| Δημοσίευση: |
2015
|
| Διαθέσιμο Online: | https://catalog.lib.aegean.gr/iguana/www.main.cls?surl=search&p=ed763fb5-024d-4d04-a952-e71cbf110eaa#recordId=1.20414 http://hdl.handle.net/11610/11139 |
| Ετικέτες: |
Προσθήκη ετικέτας
Δεν υπάρχουν, Καταχωρήστε ετικέτα πρώτοι!
|
| Περίληψη: | Η παρούσα Διδακτορική Διατριβή στοχεύει στη συστηματική διερεύνηση της σχέσης του Σεναρίου με το Στρατηγικό Περιβαλλοντικό Σχεδιασμό, σε τοπικό και υπέρ-τοπικό επίπεδο και στην ανάπτυξη ενός μεθοδολογικού πλαισίου για την κατασκευή των σεναρίων στο Στρατηγικό Περιβαλλοντικό Σχεδιασμό. Η επίτευξη των παραπάνω στόχων έγινε μέσω της επισκόπησης α) της θεωρίας και της πρακτικής στη μεθοδολογία ανάπτυξης και χρήσης του σεναρίου στο στρατηγικό σχεδιασμό στις επιχειρήσεις και στο στρατηγικό περιβαλλοντικό σχεδιασμό και β) μίας θεωρητικής προσέγγισης στη μεθοδολογία ανάπτυξης και στη χρήση του σεναρίου, στη βάση των αναγκών και της διαδικασίας του στρατηγικού περιβαλλοντικού σχεδιασμού. Η διερεύνηση της σχέσης σεναρίου και στρατηγικού περιβαλλοντικού σχεδιασμού βασίσθηκε στη διαπίστωση ότι είναι αναγκαία η υιοθέτηση μίας στρατηγικής θεώρησης στα θέματα προστασίας και διαχείρισης του περιβάλλοντος και κατ' επέκταση στα θέματα ανάπτυξης και οργάνωσης των ανθρωπίνων δραστηριοτήτων στο χώρο, τα οποία βρίσκονται σε μία σχέση αλληλεξάρτησης και αλληλεπίδρασης με το περιβάλλον. Η στρατηγική θεώρηση που στηρίζεται στην ορθολογική προσέγγιση και κυρίως στην. αντίληψη ότι το μέλλον είναι δυνατό να προβλεφθεί, δεν επαρκεί για να αντιμετωπισθούν οι αλλαγές και η αβεβαιότητα στο ευρύτερο περιβάλλον. Από την άλλη διαπιστώθηκε ότι ο στρατηγικός περιβαλλοντικός σχεδιασμός θα πρέπει να παρέχει ένα πλαίσιο για τις αποφάσεις, το οποίο να προκύπτει μέσω διαδικασιών διαλόγου και διαπραγμάτευσης, με στόχο τη συναίνεση μεταξύ των εμπλεκομένων δρώντων και να στηρίζει διαδικασίες μάθηΣτο πλαίσιο αυτό εμφανίζει ενδιαφέρον η ανάπτυξη και χρήση μεθοδολογιών και εργαλείων που μπορεί να συμβάλουν προς τη κατεύθυνση της αντιμετώπισης της αβεβαιότητας και της διαμόρφωσης μίας στρατηγικής (όραμα/νίαΐοπ), μέσω συμμετοχικών διαδικασιών, για την ανάπτυξη των ανθρωπίνων δραστηριοτήτων με μακροχρόνια προοπτική, ως αναγκαία προϋπόθεση για την επίτευξη της αειφόρου ανάπτυξης. Η αξιοποίηση του σεναρίου στο πλαίσιο αυτό παρουσίασε ιδιαίτερο ενδιαφέρον, καθώς το σενάριο χρησιμοποιείται ήδη στο στρατηγικό σχεδιασμό των επιχειρήσεων προκειμένου να υποστηρίξει μία διαδικασία σταδιακής προσέγγισης της στρατηγικής, στην οποία συμμετέχουν όσοι καλούνται να λάβουν αποφάσεις ή έχουν την ευθύνη για το σχεδιασμό και την εφαρμογή της στρατηγικής. Στη διαδικασία αυτή το σενάριο χρησιμοποιείται για τη διερεύνηση και αντιμετώπιση της αβεβαιότητας στο ευρύτερο περιβάλλον, την κατανόηση της αβεβαιότητας στο εσωτερικό του συστήματος, τη διαμόρφωση ενός οράματος, αλλά και ως μέσο διαλόγου και μάθησης. Έμφαση δίνεται στη διαδικασία και όχι μόνο στο τελικό παραγόμενο προϊόν. Η διευρυμένη αυτή χρήση του σεναρίου (το σενάριο παλαιότερα είχε χρησιμοποιηθεί ως εργαλείο διερεύνησης της αβεβαιότητας στο ευρύτερο περιβάλλον ή διαμόρφωσης ενός οράματος για το υπό εξέταση σύστημα, επιχείρηση ή περιοχή) παρέχει πολλές δυνατότητες στο στρατηγικό περιβαλλοντικό σχεδιασμό. Η διευρυμένη αυτή χρήση του σεναρίου δεν φαίνεται να έχει επιφέρει σημαντικές επιπτώσεις στη μεθοδολογία ανάπτυξης των σεναρίων. Οι αλλαγές που παρατηρήθηκαν έχουν σχέση περισσότερο με την έμφαση στη διαδικασία και την ανάπτυξη των σεναρίων μέσω συμμετοχικών διαδικασιών και λιγότερο με τα χρησιμοποιούμενα εργαλεία. Η νέα σχέση σεναρίου και στρατηγικού σχεδιασμού συνεχίζει να υποστηρίζεται από τα ίδια εργαλεία. Η χρήση παραδοσιακών εργαλείων για την ανάπτυξη των σεναρίων επιβεβαιώθηκε και από την επισκόπηση της πρακτικής. Από την μελέτη των εφαρμογών προέκυψαν διάφορα συμπεράσματα σε επίπεδο α) μεθοδολογίας ανάπτυξης των σεναρίων, κυρίως σε σχέση με την ακολουθούμενη διαδικασία, τις δυνατότητες και τους περιορισμούς ως προς τη χρήση διαφόρων εργαλείων, την εισαγωγή της χωρικής διάστασης στην ανάπτυξη των σεναρίων, τον τύπο των σεναρίων που διατυπώθηκαν, την αξιολόγηση, τις δυνατότητες ελέγχου των παραγόμενων σεναρίων β) χρήσης των σεναρίων στο στρατηγικό περιβαλλοντικό σχεδιασμό. Διαπιστώθηκε ότι η αξιοποίηση του σεναρίου παρείχε περισσότερες δυνατότητες στο πλαίσιο του στρατηγικού περιβαλλοντικού σχεδιασμού σε υπέρ-τοπικό επίπεδο. Η δυνατότητα αυτή συνδέεται με τα χαρακτηριστικά του συστήματος, κυρίως σε σχέση με την πολυπλοκότητα και την αβεβαιότητα. Η αξιοποίηση του σεναρίου δεν επηρεάστηκε μόνο από το επίπεδο σης και αλλαγής στο τρόπο αντίληψης. |
|---|