Μελέτη της βιοποικιλότητας σε αγροοικοσυστήματα της δυτικής Ελλάδας και νησιών του ανατολικού Αιγαίου - Γραμματικάκη, Μαρία (2015)
Τα στοιχεία που υπάρχουν τα τελευταία χρόνια σε σχέση με τη βιοποικιλότητα που στηρίζουν οι γεωργικές καλλιέργειες, δημιουργούν την ανάγκη επανεξέτασης της οικολογικής αξίας των αγροοικοσυστημάτων. Σκοπός λοιπόν της παρούσας μελέτης ήταν η καταγραφή της βιοποικιλότητας χαρακτηριστικών αγροοικοσυστημάτων της χώρας μας, σε σύγκριση με τα γειτονικά τους φυσικά οικοσυστήματα, και η προσπάθεια αξιολόγησης των αποτελεσμάτων στο ευρύτερο πλαίσιο προστασίας του περιβάλλοντος και διατήρησης της βιοποικιλότητας. Τα αγροοικοσυστήματα που επιλέχθηκαν για τη μελέτη ήταν οι ελαιώνες της Λέσβου, τα εσπεριδοειδή της Χίου και τα αμπέλια της Σάμου. Kαλλιέργειες με ελιές και εσπεριδοειδή μελετήθηκαν επίσης στην περιοχή της Άρτας, όπου προστέθηκε και το αγροοικοσύστημα του ακτινιδιώνα. Σε κάθε μία από τις περιοχές, τα αγροοικοσυστήματα μελετήθηκαν σε σύγκριση με τα κυρίαρχα- και γειτονικά τους όπου αυτό ήταν δυνατό- φυσικά οικοσυστήματα (φρύγανα ή μακκία, πευκοδάση). Επιλέχθηκαν τρεις ταξινομικές ομάδες για να υπολογιστεί η βιοποικιλότητα των περιοχών μελέτης: χλωρίδα, ορνιθοπανίδα και μαλακοπανίδα.Τα αγροοικοσυστήματα που μελετήθηκαν, με την εξαίρεση ίσως του ακτινιδιώνα, στηρίζουν υψηλά επίπεδα βιοποικιλότητας, είτε για όλες τις ομάδες που εξετάστηκαν είτε για μια απ’ αυτές, καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους ή για μια συγκεκριμένη περίοδο. Όσον αφορά στη σημασία των αγροοικοσυστημάτων για την ορνιθοπανίδα, παρατηρήθηκε σαφής προτίμηση των πουλιών για τους ελαιώνες της Λέσβου κατά τη διάρκεια του χειμώνα. Πολλά είδη πουλιών φάνηκε να προτιμούν αποκλειστικά τα εσπεριδοειδή την άνοιξη, ενώ τα αμπέλια έχουν ιδιαίτερη σημασία κατά τη διάρκεια της φθινοπωρινής μετανάστευσης των πουλιών. Ο αριθμός των πουλιών που καταγράφηκαν στους ακτινιδιώνες το χειμώνα δε διαφέρει πολύ από τα γειτονικά τους φυσικά οικοσυστήματα.Συμπεραίνουμε λοιπόν οτι τα αγροοικοσυστήματα έχουν ιδιαίτερη οικολογική αξία, λόγω της υψηλής βιοποικιλότητας που στηρίζουν και της σπουδαιότητάς τους για την ορνιθοπανίδα. Σημαντικό είναι να αναθεωρήσουμε τη μέχρι τώρα αντίληψή μας για τις αρνητικές συνέπειες της γεωργίας και να εντάξουμε τη διατήρηση και προστασία των αγροοικοσυστημάτων στο γενικότερο πλαίσιο προστασίας του περιβάλλοντος στη χώρα μας.