Επίλυση προβλήματος σε θέματα ρύπανσης των υδάτων και λειψυδρίας: γνώσεις και στάσεις μαθητών στα σχολεία της Ρόδου - Τζαμπερή, Νεζάμ-Ελ-Ντην (2015)
Ο σκοπός της παρούσας μελέτης αφορά τη διερεύνηση των γνώσεων και στάσεων των μαθητών Β΄ γυμνασίου και Β΄ λυκείου των δήμων του βορείου τριγώνου της Ρόδου σε θέματα που αφορούν τη διαχείριση των υδατικών πόρων και του ανακτημένου νερού από την επεξεργασία του βιολογικού καθαρισμού. Η μελέτη επιχειρεί, επίσης, να παρέχει επιστημονική γνώση σχετικά με τη μέθοδο αντιρρύπανσης του βιολογικού καθαρισμού, καθώς η σχετική γνώση είναι περιορισμένη στους πολίτες. Προσεγγίζεται η σημασία των υδατικών πόρων, τα προβλήματα που σχετίζονται με αυτά, η ρύπανση και η λειψυδρία αλλά και οι τρόποι αντιμετώπισης στο πλαίσιο της αειφόρου ανάπτυξης, με κυριότερο τις εγκαταστάσεις βιολογικών καθαρισμών. Παρουσιάζονται οι νομοθετικές ρυθμίσεις στο πλαίσιο της προστασίας των υδάτων και προσδιορίζονται τα χαρακτηριστικά των υγρών αποβλήτων, καθώς τα λύματα ευθύνονται στον μεγαλύτερο βαθμό για τη ρύπανση των υδάτων. Επίσης, περιγράφονται οι εκτατικές και εντατικές τεχνικές επεξεργασίας τους και στη συνέχεια το θέμα συνδέεται με την περιβαλλοντική εκπαίδευση ως εργαλείο για την προώθηση της επίλυσης των προβλημάτων των υδατικών πόρων. Στο δεύτερο μέρος παρατίθενται τα αποτελέσματα της έρευνας και τα συμπεράσματα που εξάγονται. Παρατηρείται ότι η πλειονότητα των μαθητών του δείγματος παρουσιάζει σημαντικές ελλείψεις και παρανοήσεις στις γνώσεις της για τα τοπικά είδη και οικοσυστήματα που υπάρχουν στο νησί της Ρόδου, ενώ ελάχιστοι μαθητές γνωρίζουν τι ακριβώς κάνει ο βιολογικός καθαρισμός. Ωστόσο, οι μαθητές φαίνεται να γνωρίζουν ότι τα αστικά λύματα αποτελούν παράγοντα που ρυπαίνει σε σημαντικό βαθμό τον πλανήτη. Επίσης, οι μαθητές αναγνωρίζουν τις συνέπειες της διοχέτευσης των αστικών λυμάτων στη θάλασσα, χωρίς επεξεργασία από τον βιολογικό καθαρισμό, δηλαδή τη διατάραξη της θαλάσσιας βιοποικιλότητας και τις αρνητικές επιπτώσεις στην υγεία του ανθρώπου από μολυσματικές ασθένειες. Επιπλέον, οι μαθητές θεωρούν ότι κατέχουν γνώσεις σχετικά με τη λειψυδρία, οι οποίες αφορούν την επάρκεια, την εξοικονόμηση και την ανάκτηση νερού. Λιγότεροι από τους μισούς μαθητές του δείγματος φαίνεται να γνωρίζουν ότι οι μελλοντικές συγκρούσεις θα γίνουν για το νερό, ότι η συμπεριφορά των πολιτών μπορεί να προκαλέσει λειψυδρία σε μια περιοχή, και ελάχιστοι γνωρίζουν για τη δυνατότητα ανακύκλωσης των λυμάτων. Τέλος, όσον αφορά τις πηγές γνώσεων, η οικογένεια αναφέρεται πιο σημαντική όσο αυξάνεται το μορφωτικό επίπεδο της μητέρας. Σχετικά με τις στάσεις, σύμφωνα με τα δεδομένα της έρευνας, οι μαθητές παρουσιάζονται να υιοθετούν φιλικές προς το περιβάλλον στάσεις. Ειδικότερα, οι στάσεις των μαθητών λυκείου τούς παρουσιάζουν περισσότερο ευαισθητοποιημένους έναντι των μαθητών γυμνασίου απέναντι σε όλα σχεδόν τα ζητήματα που αφορούν τη ρύπανση των υδάτων, τη λειψυδρία, την επεξεργασία αστικών λυμάτων και το ανακτημένο νερό. Σε πολλές περιπτώσεις εμφανίζονται αυστηρότεροι κριτές σε σχέση με την ευθύνη για τα περιβαλλοντικά προβλήματα και τα μέτρα που πρέπει να ληφθούν ή τις ποινές που θα πρέπει να επιβληθούν, παρόλο που συχνά δεν αιτιολογούν τις επιλογές τους.