Χαρτογραφία και εκπαίδευση: κατανόηση και αξιοποίηση διδσιάστατων και τρισδιάστατων χαρτών για την ανάπτυξη της χωρικής αντίληψης σε μαθητές Α/βαθμιας εκπαίδευσης

Σκοπός της διατριβής ήταν η μελέτη των ικανοτήτων των μαθητών στις τελευταίες τάξεις του Δημοτικού να αντιλαμβάνονται το φυσικό ανάγλυφο με τη χρήση δισδιάστατων και τρισδιάστατων χαρτών και να επιλύουν προβλήματα γεωγραφικού περιεχομένου. Ο ερευνητικός σχεδιασμός προέβλεπε τη διενέργεια προέρευνας...

Full description

Saved in:
Bibliographic Details
Main Author: Αποστολοπούλου, Αικατερίνη
Other Authors: Κλωνάρη, Αικατερίνη
Language:Greek
Published: 2015
Subjects:
Online Access:https://catalog.lib.aegean.gr/iguana/www.main.cls?surl=search&p=ed763fb5-024d-4d04-a952-e71cbf110eaa#recordId=1.55656
http://hdl.handle.net/11610/10805
Tags: Add Tag
No Tags, Be the first to tag this record!
Description
Summary:Σκοπός της διατριβής ήταν η μελέτη των ικανοτήτων των μαθητών στις τελευταίες τάξεις του Δημοτικού να αντιλαμβάνονται το φυσικό ανάγλυφο με τη χρήση δισδιάστατων και τρισδιάστατων χαρτών και να επιλύουν προβλήματα γεωγραφικού περιεχομένου. Ο ερευνητικός σχεδιασμός προέβλεπε τη διενέργεια προέρευνας και κατόπιν έρευνας σε αντιπροσωπευτικό δείγμα μαθητών Ε’ τάξης με έντυπα ατομικά ερωτηματολόγια. Στην προέρευνα έλαβαν μέρος 74 μαθητές χρησιμοποιώντας δισδιάστατους και τρισδιάστατους ChromaDepth χάρτες της Λέσβου. Στην κυρίως έρευνα συμμετείχαν 718 μαθητές από 36 διαφορετικά Δημοτικά Σχολεία αστικών και αγροτικών περιοχών από σχολεία της Θράκης, της Μακεδονίας, της Ηπείρου, της Θεσσαλίας, της Στερεάς Ελλάδας, της Πελοποννήσου, των νησιών του Αιγαίου και της Κρήτη. Πραγματοποιήθηκε ποιοτική και ποσοτική ανάλυση των αποτελεσμάτων των δοκιμασιών, των ερμηνειών και των παρανοήσεων των μαθητών, καθώς και των σχεδιασμών πάνω στους χάρτες. Οι ερευνητικές υποθέσεις ελέγχθηκαν με την εφαρμογή της ζευγαρωτής δοκιμής για τον έλεγχο δύο δειγμάτων και της ανάλυσης διακύμανσης μονής κατεύθυνσης για τον έλεγχο περισσοτέρων από δύο δειγμάτων. Όπου βρέθηκαν στατιστικά σημαντικές διαφορές τυχόν ομαδοποίηση μέσων τιμών πραγματοποιήθηκε με τη δοκιμή Tuckey HSD. Οι επιδόσεις των μαθητών παρουσιάζουν βελτιώσεις με τη χρήση τρισδιάστατων χαρτών σε σχέση με τους δισδιάστατους χάρτες σε όλες τις δραστηριότητες εκτός από το σχεδιασμό ομαλότερης πορείας. Δεν διαπιστώνονται διαφυλικές διαφορές. Οι μαθητές αγροτικών περιοχών εμφανίζουν καλύτερες επιδόσεις σε επίπεδο στατιστικά σημαντικό έναντι των μαθητών αστικών περιοχών τόσο στους δισδιάστατους όσο και στους τρισδιάστατους χάρτες. Το μορφωτικό επίπεδο της μητέρας και η θετική στάση στο γνωστικό αντικείμενο της Γεωγραφίας επηρεάζουν τις επιδόσεις των μαθητών και στους δύο τύπους χαρτών σε επίπεδο στατιστικά σημαντικό. Η εντοπιότητα δε συνδέεται με βελτιωμένες επιδόσεις σε χάρτες που απεικονίζουν τον τόπο διαβίωσης των μαθητών. Τέλος η συχνή ενασχόληση με ηλεκτρονικά παιχνίδια δεν επηρεάζει τις επιδόσεις των μαθητών σε δραστηριότητες με τρισδιάστατους χάρτες. Η πλειοψηφία των μαθητών που πραγματοποιούν ορθούς σχεδιασμούς ποταμού στον τρισδιάστατο χάρτη, επιλέγουν τον ίδιο τύπο χάρτη ως πιο βοηθητικό και η πλειοψηφία των μαθητών που πραγματοποιούν ορθούς σχεδιασμούς πεζοπορίας και στους δύο τύπους χαρτών, επιλέγουν τον τρισδιάστατο χάρτη ως πιο βοηθητικό. Τα δύο τρίτα των μαθητών κάνουν συσχετισμούς αναγλύφου επιλέγοντας μια πόλη, σχεδιάζοντας πάνω στο χάρτη τη διαδρομή και επιχειρηματολογώντας. Ένας στους πέντε μαθητές κάνει γραμμικές συσχετίσεις, ενώ λίγοι μαθητές προβάλλουν διαισθητικές ερμηνείες. Συμπερασματικά προτείνουμε την καλλιέργεια δεξιοτήτων ανάγνωσης χαρτών και χωρικής ανάλυσης στους μαθητές του Δημοτικού σε συνδυασμό με την εργασία στο πεδίο και αξιοποίηση ΓΣΠ και εκπαιδευτικών ηλεκτρονικών παιχνιδιών.