Χρήση δεικτών για τη μέτρηση των πιέσεων στο περιβάλλον: η εφαρμογή του μοντέλου DPSIR στην περιοχή του κόλπου Καλλονής Λέσβου - Τσουρός, Νικόλαος (2015)
Το μοντέλο DPSIR, στο οποίο αναφέρεται η παρούσα εργασία, χρησιμοποιεί δείκτες για τη μέτρηση της κατάστασης και ποιότητας του περιβάλλοντος. Έχει εφαρμογή σε δεδομένη χωροχρονική κλίμακα και προσπαθεί να δώσει μετρήσιμα στοιχεία υπολογισμού της αλληλοσυσχέτισης μεταξύ ανθρωπογενών δραστηριοτήτων και των πιέσεων που ασκούνται στα οικοσυστήματα. Σαν μοντέλο, το DPSIR βρίσκεται σε πρώιμο στάδιο ανάπτυξης και η αξιοπιστία του δεν έχει ελεγχθεί πλήρως. Γενικά η χρήση αυτού του μοντέλου αποσκοπεί στη βελτίωση της λήψης αποφάσεων για την αποτελεσματικότερη προστασία του περιβάλλοντος. Η παρούσα εργασία δομήθηκε σε δύο διακριτά σκέλη. Το πρώτο σκέλος ήταν καθαρά θεωρητικό και αποσκοπούσε στην παρουσίαση του μοντέλου DPSIR, όπως έχει αναπτυχθεί τα τελευταία χρόνια διεθνώς. Το δεύτερο σκέλος ήταν ερευνητικό και αφορούσε στην εφαρμογή του μοντέλου σε συγκεκριμένη περιοχή και στην αξιολόγησή του. Συγκεκριμένα, το παραπάνω μοντέλο εφαρμόστηκε στην περιοχή της λεκάνης απορροής του κόλπου Καλλονής, Λέσβου. Αρχικά ορίστηκαν τα όρια του συστήματος της περιοχής μελέτης. Στη συνέχεια καθορίστηκαν οι δείκτες που θα χρησιμοποιούνταν στο μοντέλο. Συλλέχθηκαν πληθυσμιακά και κλιματολογικά δεδομένα, στοιχεία οικονομικών δραστηριοτήτων κλπ. που αφορούν στην περιοχή μελέτης για τη δημιουργία των δεικτών. Η συλλογή δεδομένων αφορούσε και παλιότερα έτη έτσι ώστε να υπάρξει σύγκριση μεταξύ των δεικτών διαχρονικά. Αυτό έδωσε τη δυνατότητα συσχέτισης μεταξύ της μεταβολής ενός δείκτη (κινητήριας δύναμης) και της μεταβολής ενός άλλου δείκτη (της πίεσης που ασκείται). Για παράδειγμα συσχετίστηκε η μεταβολή του πληθυσμού με τη ρύπανση από λύματα που δέχεται η περιοχή. Τέλος, κατατάχτηκαν οι διάφοροι τομείς οικονομικών δραστηριοτήτων ως προς την επικινδυνότητά τους (το μέγεθος της πίεσης που ασκούν) και αξιολογήθηκαν οι δείκτες που χρησιμοποιήθηκαν κατά την εφαρμογή του μοντέλου στην περιοχή μελέτης.