Περιβαλλοντική ανάλυση και διαχειριστική προσέγγιση του λιμνοθαλάσσιου συστήματος του Μεσολογγίου - Βασιλόπουλος, Κωνσταντίνος (2015)
Αντικείμενο μελέτης της είναι το σύμπλεγμα των λιμνοθαλασσών της περιοχής Μεσολογγίου-Αιτωλικού. Το υγροτοπικό αυτό σύμπλεγμα βρίσκεται στις νότιες ακτές της Δυτικής Στερεάς Ελλάδας, απέναντι από τον Πατραϊκό κόλπο. Η εργασία έχε ι σαν σκοπό να προσεγγίσει την περιοχή μελέτης και να την αναλύσει περιβαλλοντικά, κάνοντας χρήση των σύγχρονων μεθόδων και τεχνολογιών που προσφέρει η επιστήμη. Η περιοχή δεν εξετάζεται μεμονωμένα, αλλά γίνεται η προσπάθεια να ενταχθεί στην ευρύτερη γεωγραφική ενότητα στην οποία ανήκει. Μεγάλη σημασία δίνεται επίσης και στον τρόπο παρουσίασης των αποτελεσμάτων, με εκτενή χρήση Συστημάτων Γεωγραφικών Πληροφοριών (G.I.S.). Ανακεφαλαιώνοντας τους στόχους, θα μπορούσαμε να τους κατηγοριοποιήσουμε στους κάτωθι : Ι. Ανάπτυξη μιας ολοκληρωμένης στρατηγικής προσέγγισης που να συνάδει με τις αρχές και τις ιδιαιτερότητες της περιβαλλοντικής επιστήμης. 2. Εξοικείωση με τα σύγχρονα μέσα που προσφέρει η πληροφορική και τα Συστήματα Γεωγραφικών Πληροφοριών (G.I.S.) και χρήση αυτών στην ανάλυση και παρουσίαση περιβαλλοντικών δεδομένων. 3. Εξοικείωση με μια σειρά εργαστηριακών αναλύσεων (κοκκομετρικές, ορυκτολογικές, γεωχημικές ανόργανων και οργανικών συστατικών) που περιγράφονται αναλυτικότερα στην επόμενη σελίδα. 4. Εξοικείωση με τον τρόπο σχεδιασμού και εφαρμογής δειγματοληψιών πεδίου. 5. Σύνθεση όλων των δεδομένων και κριτική αξιολόγηση αυτών. 6. Διατύπωση προτάσεων για ένα διαχειριστικό σχέδιο της περιοχής μελέτης με στόχο τη βιώσιμότητά της. Με βάση τα παραπάνω το περιεχόμενο του κάθε κεφαλαίου, συνοπτικά, έχει ως εξής: • Στο πρώτο κεφάλαιο επιχειρείται να δοθεί στον αναγνώστη μια εικόνα της ευρύτερης περιοχής μελέτης. Αρχικά υποστηρίζεται η άποψη ότι η χρήση της συστημικής θεωρίας αποτελεί τον καταλληλότερο τρόπο προσέγγισης μιας περιοχής. Εν συνεχεία εξάγεται ένα μοντέλο προσέγγισης και με βάση αυτό περιγράφεται η ευρύτερη περιοχή μελέτης. • Το δεύτερο κεφάλαιο επικεντρώνεται στην περιοχή των λιμνοθαλασσών Μεσολογγίου-Αιτωλικού. Εξετάζεται, με τη βοήθεια αεροφωτογραφιών, η εξέλιξη της μορφολογίας της περιοχής. Περιγράφονται αναλυτικά όλες οι επιτόπιες εργασίες που έγιναν στην περιοχή και παρουσιάζονται τα αποτελέσματα των εργαστηριακών αναλύσεων που ακολούθησαν. Τέλος επιχειρείται μία σύνθεση των επιμέρους αποτελεσμάτων των μετρήσεων και η εξαγωγή κάποιων συμπερασμάτων για την περιοχή. • Το τρίτο και τελευταίο κεφάλαιο εμπεριέχει τις προτάσεις του συγγραφέα για ένα διαχειριστικό σχέδιο της περιοχής και τις στρατηγικές που θεωρεί αναγκαίες να ακολουθηθούν. Αυτές κινούνται σε δύο άξονες. Ο πρώτος αφορά στην διοικητική οργάνωση και τη δημιουργία ενός ηλεκτρονικού συστήματος παρακολούθησης και καταγραφής περιβαλλοντικών παραμέτρων. Ο δεύτερος αναφέρεται στην περιβαλλοντική εκπαίδευση και παιδεία του πληθυσμού με στόχο την ευαισθητοποίηση του σχετικά με το περιβάλλον και την ενεργή συμμετοχή του στα κοινά. Σε αυτό το σημείο κρίνεται σκόπιμο να τονιστεί ότι η παρούσα εργασία δεν επιδιώκει τη θέση μιας ολοκληρωμένης περιβαλλοντικής μελέτης. Ο χαρακτήρας της είναι καθαρά εκπαιδευτικός και κύριος σκοπός της είναι η επαφή του συγγραφέα με το αντικείμενο της περιβαλλοντικής επιστήμης μέσω ενός πραγματικού παραδείγματος. Τέλος, αναφέρονται συνοπτικά οι εργασίες που πραγματοποιήθηκαν από το συγγραφέα κατά τη διάρκεια της μελέτης : • Επιτόπια έρευνα στην περιοχή. Περιήγηση στην ευρύτερη περιοχή και συναντήσεις με τοπικούς φορείς • Δειγματοληψία στη λιμνοθάλασσα Μεσολογγίου. • Επεξεργασία αεροφωτογραφιών με χρήση ηλεκτρονικών υπολογιστών • Εργαστηριακές αναλύσεις 1. Κοκκομετρικές αναλύσεις ιζημάτων 2. Χρωματογραφία στήλης για ανίχνευση οργανικών ρυπαντών 3. Προσδιορισμός ολικού και οργανικού άνθρακα 4. Ποσοτικός προσδιορισμός ιχνοστοιχείων και κύριων στοιχείων με φθορισίμετρο ακτίνων Χ (XRF) 5. Προσδιορισμός ορυκτολογική; σύστασης στο περιθλασίμετρο ακτίνων Χ (XRD) 6. Ατομική απορρόφηση για τον προσδιορισμό των βαρέων μετάλλων. • Επεξεργασία και παρουσίαση αποτελεσμάτων με χρήση Συστημάτων Γεωγραφικών Πληροφοριών (G.I.S.). Παραγωγή χαρτών.