Η περιβαλλοντική κοινωνικο-οικονομική διάσταση της δραστηριότητας της μυδοκαλλιέργειας στην περιοχή της Χαλάστρας του Θερμαικού κόλπου: η άποψη και στάση της τοπικής κοινωνίας για το περιβάλλον και για τη χρήση του

Η κοινωνικο- οικονομική δυναμική της κοινότητας της Χαλάστρας είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με το φυσικό της περιβάλλον και ιδιαίτερα με τη δυναμική του υγρού στοιχείου. Η σύγκλιση στην ευρύτερη περιοχή δύο μεγάλων ποταμών του Αξιού και του Αλιάκμονα, που αποστραγγίζουν εκτεταμένες λεκάνες απορροής καθ...

Full description

Saved in:
Bibliographic Details
Main Author: Αναγνώστου, Βασίλης
Other Authors: Σκούρτος, Μιχάλης
Language:Greek
Published: 2015
Subjects:
Online Access:https://catalog.lib.aegean.gr/iguana/www.main.cls?surl=search&p=ed763fb5-024d-4d04-a952-e71cbf110eaa#recordId=1.15836
http://hdl.handle.net/11610/10067
Tags: Add Tag
No Tags, Be the first to tag this record!
Description
Summary:Η κοινωνικο- οικονομική δυναμική της κοινότητας της Χαλάστρας είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με το φυσικό της περιβάλλον και ιδιαίτερα με τη δυναμική του υγρού στοιχείου. Η σύγκλιση στην ευρύτερη περιοχή δύο μεγάλων ποταμών του Αξιού και του Αλιάκμονα, που αποστραγγίζουν εκτεταμένες λεκάνες απορροής καθώς και μικρότερων του Λουδία και του Γαλλικού έχουν δημιουργήσει στην εν λόγω περιοχή ένα δελταϊκό παράκτιο φυσικό σύστημα αενάως μεταβαλλόμενο. Η πόλη της Χαλάστρας είναι κτισμένη στο προσχωσιγενές πεδίο των ποτάμιων αποθέσεων, οι οποίες είναι σχετικά πρόσφατες αν λάβει κανείς υπόψη ότι η ακτή στην εποχή του Μ. Αλεξάνδρου ήταν στην ενδοχώρα στις θέσεις που σήμερα βρίσκονται η Πέλλα και τα Γιαννιτσά. (Κρεστενίτης κ.α., 1995; Poulos et al., 2000). Οι έφορες πεδινές εκτάσεις των προσχωσιγενών αυτών διεργασιών των ποταμών αποτέλεσαν τον πρώτο φυσικό πόρο για να στηρίξουν την επιβίωση τους οι κάτοικοι στη Χαλάστρα. Η πλεονάζουσα παροχή των υδάτων από τον Αξιό ποταμό υπερκάλυπτε τις αρδευτικές απαιτήσεις της περιοχής. Η πολυσχιδής διαμορφωμένη λόγω της δράσης των ποταμών ακτογραμμή και η μέσω των ποτάμιων απορροών μεταφορά θρεπτικών συστατικών κατέστησαν τον παράκτιο χώρο πόλο έλξης τόσο για αλιευτικές όσο και κυρίως για οστρακοκαλλιεργητικές δραστηριότητες. Σημαντική έκταση της θαλάσσιας εσοχής ανατολικά των δελταικών σχηματισμών του ποταμού Αξιού καταλαμβάνεται από τις εγκαταστάσεις των μυδοκαλλιεργειών τόσο σε πασαλωτές διατάξεις όσο και σε πλωτές. Η επιβίωση και η ευημερία της κοινότητας της Χαλάστρας είναι ευθέως εξαρτημένη από την κατάσταση των υδάτινων πόρων της περιοχής. Στα πλαίσια της παρούσας εργασίας επιχειρείται η καταγραφή των απόψεων των κατοίκων της περιοχής για την αξία του περιβάλλοντος στο οποίο κατοικούν με έμφαση στον παράκτιο χώρο και στη χρήση αυτού ως χώρου ανάπτυξης των μυδοκαλλιεργειών. Η αποτύπωση των απόψεων των κατοίκων καθώς και των προτιμήσεων τους για την αξία των περιβαλλοντικών φυσικών στοιχείων ( στην προκειμένη περίπτωση του παράκτιου υδάτινου στοιχείου) αποκτά σημαντική αξία ως δεδομένο τόσο για τις διαπραγματευτικές διαδικασίες των κοινωνικών εταίρων για θέματα διαχείρισης των υδατικών πόρων όσο και την ενσωμάτωση των απόψεων αυτών στους διαχειριστικούς σχεδιασμούς της παράκτιας ζώνης με βασικό υπόβαθρο τις αρχές της Ολοκληρωμένης Διαχείρισης Παράκτιας Ζώνης. Η προσέγγιση αυτή αναδεικνύει τις αντικρουόμενες αντιλήψεις για το πως αντιμετωπίζουμε τα υδατικά συστήματα. Από τη μια τα υδατικά συστήματα αντιμετωπίζονται ως κοινωνικό αγαθό και από την άλλη ως οικονομικό, άρα εμπορεύσιμο αγαθό. Ακολουθώντας τον προαναφερόμενο συλλογισμό η εργασία είναι δομημένη: α) σε ένα κεφάλαιο που οριοθετεί τον ευρύτερο φυσικό χώρο μελέτης, με τα χαρακτηριστικά του, τις ανθρωπογενείς δραστηριότητες, δίνοντας έμφαση στους μυδοκαλλιεργητές (κεφάλαιο 2). β) Στο κεφάλαιο που αποτελεί τον κύριο πυρήνα της εργασίας και αναφέρεται στην αποτύπωση των απόψεων των κατοίκων της τοπικής κοινωνίας για το περιβάλλον και για τη χρήση του. Οι απόψεις των κατοίκων εξήχθηκαν από επί τόπου εργασία στο δήμο Χαλάστρας, ο οποίος αποτελεί ένα δήμο του Θερμαϊκού του οποίου ο κοινωνικός ιστός άμεσα ή έμμεσα επηρεάζεται από την δραστηριότητα της μυδοκαλλιέργειας στην περιοχή (κεφάλαιο 3). γ) Στο τρίτο κεφάλαιο επιχειρείται μια υπερβατική προσέγγιση ενός βασικού ερωτήματος: ''Μπορούν οι απόψεις της τοπικής κοινωνίας να αποκτήσουν πολιτική δυναμική, με την έννοια του καθορισμού σε τοπική κλίμακα, του τρόπου της κοινωνικής προόδου;'' Υποστηρίζεται σ αυτή την εργασία ότι αυτό είναι εφικτό μέσα από διαδικασίες διαβούλευσης των κοινωνικών εταίρων, διαδικασίες επίπονες, που απαιτούν υπευθυνότητα αυτοπεποίθηση, αναγνώριση της ποικιλότητας των ιδεών, παραδοχή ότι ο διάλογος δεν είναι παράθεση μονολόγων αλλά συνθετική διαδικασία.