Εξαγωγή ελαιολάδου με τη χρήση εκπυρηνωτή και διφασικού φυγοκεντρικού μηχανήματος: μελέτη των ποιοτικών και ποσοτικών χαρακτηριστικών του ελαιολάδου και των παραπροϊόντων επεξεργασίας - Νέλλας, Νικόλαος (2015)
Η επεξεργασία της ελιάς για την παραγωγή ελαιολάδου γίνεται από την αρχαιότητα και συνεχίζεται μέχρι σήμερα. Οι διαφορές που παρατηρούνται συγκρίνοντας τις δύο εποχές είναι η χρήση μηχανημάτων, η καλύτερη ποιότητα ελαιολάδου, η μεγαλύτερη χρήση πόρων, συνεπώς και η παραγωγή μεγαλύτερων ποσοτήτων προϊόντων και παραπροϊόντων. Βιβλιογραφικά διαπιστώνεται ότι το πρόβλημα που συναντάται κατά την επεξεργασία του ελαιοκάρπου είναι τα παραπροϊόντα της ελιάς καθώς είναι δύσκολα στην επεξεργασία. Αν δούμε το θέμα σφαιρικά διαπιστώνουμε ότι δεν πρέπει να εστιάσουμε την προσοχή μας και τις έρευνες στην αναζήτηση νέων και αποτελεσματικότερων μεθόδων επεξεργασίας αυτών των ιδιαίτερων παραπροϊόντων. Ιδανικό θα ήταν να γίνει στροφή σε νέες μεθόδους επεξεργασίας του ελαιοκάρπου οι οποίες θα καταναλώνουν λιγότερους φυσικούς πόρους, θα καθιστούν τα παραπροϊόντα άμεσα αξιοποιήσιμα, θα είναι κοινωνικά αποδεκτοί, οικονομικά εφικτοί και περιβαλλοντικά βιώσιμοι έτσι ώστε να εξασφαλίζεται η αειφορία. Επίσης θα πρέπει να επικεντρωθούμε στην ολική αξιοποίηση των παραπροϊόντων με αποτέλεσμα το όσο δυνατό λιγότερα απόβλητα. Η χρήση των διφασικών μηχανημάτων φαίνεται να είναι ένα μικρό βήμα προς αυτή τη κατεύθυνση καθώς καλύπτει, ως προς το μεγαλύτερο μέρος , την αρχή της αειφόρου ανάπτυξης. Ίσως το επόμενο βήμα, προς την επίτευξη του στόχου, είναι το μηχάνημα που αφαιρεί το κουκούτσι από τον ελαιόκαρπο. Το μηχάνημα αυτό είναι ο εκπυρηνωτής και στόχος της παρούσας εργασίας είναι η μελέτη του συγκεκριμένου μηχανήματος στη διαδικασία της επεξεργασίας. Η χρήση του εκπυρηνωτή παρουσιάζει πολλά πλεονεκτήματα καθώς δίνει σαν πρώτη ύλη το κουκούτσι της ελιάς, την πυρήνα δίχως κουκούτσι καθώς επίσης και την παράκαμψη του σπαστήρα που έχει ως αποτέλεσμα την εξοικονόμηση ενέργειας. Στη περίπτωση που όλα τα ελαιουργεία της Λέσβου αλλάξουν το σύστημα επεξεργασίας σε διφασικό φυγοκεντριτή με χρήση εκπυρηνωτή, μόνο από το κουκούτσι όλης της περιόδου, που αγγίζει τους 31055 τόννους, θα είχαμε αρχική ενέργεια της τάξης των 714786,37 MJ. Εκτός της ενέργειας, με χρήση διφασικών μηχανημάτων, θα είχαμε μείωση της κατανάλωσης νερού κατά 50228 m3 νερού. Κάθε πείραμα περιελάμβανε δύο διαδικασίες. Η πρώτη είχε να κάνει με τη χρήση του εκπυρηνωτή πριν το OlioMio, ενώ το δεύτερο με την απευθείας επεξεργασία του ελαιοκάρπου μέσω του OlioMio. Το OlioMio είναι ένα διφασικό φυγοκεντρικό μηχάνημα το οποίο διαθέτει σπαστήρα ελαιοκάρπου, μαλακτήρα ελαιοζύμης και οριζόντιο φυγοκεντρικό διαχωριστήρα των κλασμάτων της ελαιοζύμης. Επίσης έχει τη δυνατότητα παροχής νερού κατά την επεξεργασία, αν κρίνεται αναγκαίο. Με τη βοήθεια του διαθέσιμου μηχανολογικού και εργαστηριακού εξοπλισμού και από τα πειράματα, διαπιστώθηκε ότι η απόδοση % του ελαιολάδου και η ποιότητά του, δεν παρουσίασε στατιστικά σημαντική διαφορά μεταξύ των δύο μεθόδων επεξεργασίας (με και χωρίς χρήση εκπυρηνωτή). Το ίδιο ισχύει και για τη συγκέντρωση των φαινολών στη διφασική πυρήνα ενώ διαφοροποίηση παρατηρείται μεταξύ των πειραμάτων επεξεργασίας. Η στατιστική ανάλυση έδειξε ότι χρησιμοποιούμενο νερό αποτελεί σημαντικό παράγοντα στη συγκέντρωση των φαινολών στα απόβλητα. Ανάλογες εργασίες δεν έχουν γίνει έως τώρα και αυτό από μόνο του αποτελεί μια πρόκληση.