In vitro μελέτη της διατροφικής αξίας αποξηραμένων βοτάνων και δημιουργία καινοτόμου προϊόντος : - Γεωργακοπούλου, Βασιλική (2014)
Το τσάι του βουνού(λατινική ονομασία Sideritis) είναι ένα παγκόσμια διαδεδομένο ρόφημα και γενικά το τσάι αποτελεί το πιο δημοφιλές ποστό στον κόσμο μετά το νερό. Το Ελληνικό τσάι του βουνού είναι πολυετές φυτό, ανήκει στην οικογένεια χειλανθών (Lamiaceae) και στο γένος Sideritis. Αυτοφύεται σχεδόν αποκλειστικά στις ορεινές περιοχές της Ελλάδας. Η ευεργετική του επίδραση οφείλεται στην αντιφλεγμονώδη, βακτηριοστατική και αντιοξειδωτική του δράση όπως αποδεικνύουν επιστημονικές μελέτες. Η τσουκνίδα (λατινική ονομασία Urtica Dioica) ανήκει στο γένος των αγγειόσπερμων φυτών Κνίδη και στην οικογένεια των Κνιδοειδών. Είναι πλούσια σε μεταλλικά άλατα: ασβέστιο, χαλκό, χλώριο, κάλιο, πυρίτιο, νάτριο, σίδερο. Χάρη στο υψηλό ποσοστό των θρεπτικών συστατικών του χρησιμοποιείται σε τροφές διότι σύμφωνα με βιβλιογραφικά δεδομένα παρουσιάζει θεραπευτικές ιδιότητες σε ασθένειες όπως ο διαβήτης τύπου ΙΙ αλλά βοηθά και στην αντιμετώπιση δερματικών εκζεμάτων. Το Κίστος ο Κρητικός ή Λάδανο(λάβδανο) (λατινική ονομασία Cistus creticus L.) δεν είναι ευρέως γνωστό στον Ελλαδικό χώρο, κυρίως στην Κρήτη όπου φύεται ακόμη και σήμερα. Τα τελευταία μόλις χρόνια υπάρχει ενδιαφέρον για τη ρητίνη που παράγεται από το λάδανο, η οποία έχει μεγάλη ιστορία, διότι σύμφωνα με έρευνες ορισμένες συστατικές ουσίες παρουσίασαν ισχυρή αντιμικροβιακή δράση. Στη βιβλιογραφία δεν υπάρχουν δεδομένα για την αντιοξειδωτική, αντιαθηρογόνο, αντιδιαβητική και αντιθρομβωτική δράση του φαρμακευτικού, όπως αποκαλείτε, κίστου. Σκοπός της πτυχιακής εργασίας αυτής είναι να προσδιοριστεί αλλά και να συγκριθεί η αντιοξειδωτικη, αντιαθηρογόνος, αντιδιαβητική και αντιθρομβωτική δράση των τριών βοτάνων: Τσάι του Βουνού Ευβοίας , Τσουκνίδας και Κίστου της Κρήτης. Για να πραγματοποιηθούν οι απαραίτητες αναλύσεις ώστε να παρατηρήσουμε την ύπαρξη των παραπάνω δράσεων, χρησιμοποιήθηκαν αφεψήματα που δημιουργήθηκαν από τα εξής βότανα: Τσάι του Βουνού Ευβοίας του είδους Sideritis Euboea, Τσουκνίδα και Κίστος Κρήτης. Οπότε, για τη δημιουργία των αφεψημάτων χρησιμοποιήθηκε αναλογία 5g του εκάστοτε βοτάνου σε 100mL βραστό νερό των 100 ?C για διάρκεια 15 λεπτών. Τα έτοιμα πλέον αφεψήματα αποθηκεύθηκαν για την επίτευξη της έρευνας. Η αντιοξειδωτική ικανότητα του συνόλου των δειγμάτων επετεύχθη μέσω των δοκιμασιών ABTS, FC και CUPRAC. Η αντιαθηρογόνος δράση εκτιμήθηκε in vitro μέσω μέτρησης της αναστολής της οξείδωσης πλάσματος από αίμα ανθρώπου που προκλήθηκε από ιόντα Cu2+. In vitro μελετήθηκε η αντιδιαβητική δράση των αφεψημάτων, μέσω προσδιορισμού της αναστολής της δραστικότητας του ενζύμου α-γλυκοζιδάση. Και τέλος η αντιθρομβωτική δράση των εκχυλισμάτων παρατηρήθηκε σε πλάσμα ανθρώπου πλούσιο σε αιμοπετάλια (RPR), μέσω μέτρησης της αναστολής του θρομβωτικού λιποειδικού παράγοντα γνωστού ως Παράγοντα Ενεργοποίησης των Αιμοπεταλίων (PAF). O Κίστος ο Κρητικός υπήρξε περισσότερο δραστικός σε όλες τις αναλύσεις που πραγματοποιήθηκαν έναντι του τσαγιού και της τσουκνίδας. Όμως το τσάι του βουνού επέδειξε λίγο περισσότερη αντιθρομβωτική δράση από τον κίστο. Η συγκεκριμένη ανάλυση ήταν η μοναδική στην οποία ο Κίστος δεν υπερτέρησε συγκριτικά με τα άλλα δύο βότανα. Οπότε σύμφωνα με τις ασύγκριτα μοναδικές δραστικότητες του κρητικού κίστου ή λαδάνου επιλέχθηκε να χρησιμοποιηθεί στη δημιουργία ενός καινοτόμου προϊόντος. Το καινοτόμο αυτό τρόφιμο είναι μακαρόνι. Παράχθηκαν 3 είδη μακαρονιών με 3 διαφορετικά πάχη και τα οποία είναι: Κανονικό Μακαρόνι πάχους No2, No3 και No4 Μακαρόνι με Αφέψημα Κίστου πάχους No2, No3 και No4 Μακαρόνι με Αφέψημα και Κομματάκια Κίστου Συγκεκριμένα παράχθηκαν απλά μακαρόνια από αλεύρι, νερό και ασπράδια, μακαρόνια με αφέψημα στα οποία χρησιμοποιήθηκε η συνταγή των κανονικών μακαρονιών αλλά το νερό αντικαταστάθηκε με το αφέψημα του κίστου, ενώ στα τελευταία, τα μακαρόνια με αφέψημα και κομματάκια κίστου η μισή ποσότητα νερού αντικαταστάθηκε με αφέψημα και προστέθηκε τρίμμα βοτάνου(κίστου). Από τα μακαρόνια που παράχθηκαν από κάθε είδος παραλάβαμε 25g μακαρόνια και τα τοποθετήσαμε σε κατσαρόλα που περιείχε βραστό νερό 250ml και 1,5g αλάτι για να βράσουν. Ο χρόνος βρασμού καθορίστηκε ανάλογα με τον τύπο, το πάχος (No2, No3 και No4) και σχήμα του ζυμαρικού γύρω στα 11με 12 λεπτά. Χρησιμοποιήθηκαν λοιπόν ωμά και βρασμένα μακαρόνια για να προσδιοριστεί και να συγκριθεί η αντιοξειδωτική, αντιαθηρογόνος, αντιδιαβητική και αντιθρομβωτική δράση τους. Η διεκπεραίωση των παραπάνω αναλύσεων έλαβε χώρα ακριβώς με τις διαδικασίες που χρησιμοποιήθηκαν στα βότανα και αναλύθηκαν παραπάνω. Τα εκχυλίσματα έδειξαν αντιοξειδωτική, αντιθρομβωτική, αντιαθηρογόνο και αντιδιαβητική δράση με μικρή διαφορά ανάμεσα στα ωμά και στα βρασμένα μακρόνια. Το μακαρόνι με αφέψημα και μακαρόνι από αφέψημα και κομματάκια κίστου παρουσίασε ισχυρότερες δραστικότητες σε σχέση με το κανονικό μακαρόνι.