Διαχείριση κινδύνου μακροζωίας και solvency II : - Σαγιάνου, Αλίκη (2014)
Από τα μέσα της δεκαετίας του 1990 γίνεται μία εκτενής συζήτηση γύρω από τους κινδύνους που μπορεί να επιφέρει η γήρανση του πληθυσμού στα προγράμματα κοινωνικής ασφάλισης. Συγκεκριμένα, στις ασφαλίσεις ζωής, ο ρυθμός λήψης των ετήσιων επιδομάτων επηρεάζεται έντονα από τη αύξηση της μακροζωίας. Τα προγράμματα συνταξιοδότησης και οι αποζημιώσεις λόγω διάρκειας ζωής είναι πολύ πιθανό να οδηγήσουν τα συνταξιοδοτικά ταμεία και τις εταιρείες ασφαλίσεων ζωής εκτός προπολογισμού. Γίνεται εύκολα κατανοητό πως πρέπει να συσταθούν κανονισμοί και μηχανισμοί προκειμένου να διατηρηθεί μια ισορροπία και να ελεγχθούν οι εγγενείς κίνδυνοι. Για τη διαχείριση του κίνδυνου μακροζωίας και την αντιμετώπιση των επιπτώσεων του έχουν αναπτυχθεί διάφορα εργαλεία. Η διαδικασία διαχείρισης κινδύνου αποτελείται από τρία βασικά βήματα, τον προσδιορισμό των κινδύνων, την αξιολόγηση (ή μέτρηση) των συνεπειών και την επιλογή των τεχνικών διαχείρισης κινδύνου. Η ανάγκη ελέγχου και επίβλεψης της φερεγγυότητας των Ασφαλιστικών Εταιριών, κυρίως για την προστασία των κατόχων ασφαλιστηρίων συμβολαίων, οδήγησε την Ευρωπαϊκή Ένωση να θεσπίσει την οδηγία Solvency I. Αυτή η οδηγία κρίθηκε ανεπαρκής για το λόγο ότι δεν έδινε έμφαση σε επιμέρους κινδύνους που πιθανόν να διατάραζαν και να επηρέαζαν σημαντικά την φερεγγυότητα μιας ασφαλιστικής επιχείρησης. Αυτός είναι και ο βασικός λόγος που κρίθηκε απαραίτητη η αναπροσαρμογή της υφιστάμενης νομοθεσίας και η δημιουργία του Solvency II. Το Solvency II θεσπίζει ένα ενιαίο σύστημα υπολογισμού των κεφαλαιακών απαιτήσεων σε όλα τα κράτη μέλη της Ε.Ε., υιοθετώντας τεχνικές διαχείρισης κινδύνων, εταιρικής διακυβέρνησης και διαφάνειας, οι οποίες κρίνονται πλέον απαραίτητες για την ορθή λειτουργία της αγοράς. Κάθε ασφαλιστική εταιρία πρέπει να παρέχει ορισμένα αποθεματικά για τη διασφάλιση της φερεγγυότητάς της. Τα αποθεματικά αυτά είναι η Ελάχιστη Κεφαλαιακή Απαίτηση (Μinimum Capital Requirement) και η Κεφαλαιακή Απαίτηση Φερεγγυότητας (Solvency Capital Requirement). Ο υπολογισμός της SCR μπορεί να στηριχθεί είτε σε ένα εσωτερικό μοντέλο, το οποίο αποτυπώνει το προφίλ κινδύνου μιας επιχείρησης, ή με την τυποποιημένη μέθοδο (standard formula) που προτείνει η QIS5. Το εσωτερικό μοντέλο θα πρέπει να προσαρμόζεται στο προφίλ κινδύνου της εκάστοτε ασφαλιστικής εταιρίας με σκοπό την αντιμετώπιση των κινδύνων με τον βέλτιστο τρόπο. Για τον υπολογισμό των απαιτούμενων κεφαλαίων με τη χρήση εσωτερικού μοντέλου, η Solvency II προτείνει τη μέθοδο του Value at Risk. Στην παρούσα διπλωματική εργασία επικεντρωνόμαστε στον υπολογισμό SCR του κινδύνου μακροζωίας, σε χρονική περίοδο ενός έτους, χρησιμοποιώντας ένα εσωτερικό μοντέλο και όχι τη standard formula που προτείνει το Solvency II. Βασιζόμενοι στο framework που δημοσιεύθηκε από τους S. J. Richards, I. D. Currie και G. P. Ritchie και εφαρμόζοντάς το σε ακόμα ένα μοντέλο (Hatzopoulos & Haberman), παρουσιάζουμε τις αποκλείσεις που υπάρχουν στις κεφαλαιακές απαιτήσεις μετά τη χρήση της stressed trend και της Value at Risk προσέγγισης, καθώς επίσης γίνεται και μία σχετική σύγκρισή μεταξύ των μοντέλων. Τα αποτελέσματα δείχνουν ότι οι κεφαλαιακές απαιτήσεις που προέκυψαν από τη VaR είναι χαμηλότερες από τις αντίστοιχες τιμές της stressed trend. Ο κυριότερος λόγος που εμφανίζεται αυτή η διαφορά στις κεφαλαιακές απαιτήσεις είναι ότι στη μέθοδο VaR γίνεται πρόβλεψη ενός έτους, σε αντίθεση με την stressed trend, όπου η πρόβλεψη γίνεται για περισσότερα χρόνια.