Πάτμος - Λαμπρόπουλος, Θάνος; Βρανούση, Ερα Λ.; Χαραλαμπόπουλος, Στέλιος (Βυζαντινή ιστορία ;, 1995)
Ο μοναχισμός αποτέλεσε ένα από τα πιο σημαντικά στοιχεία του βυζαντινού πολιτισμού. Ο μοναχικός βίος εμφανίστηκε αρχικά στα πλαίσια του χριστιανισμού με τη μορφή του αναχωρητισμού, ενώ ήδη από τον 4ο-5ο αι. π.Χ. αναπτύσσονται κοινότητες των μοναχών, που εξελίσσονται στα γνωστά μοναστήρια. Η μονή του Ιωάννη του Θεολόγου στην Πάτμο είναι μια από τις πιο φημισμένες μονές του 11ου μ.Χ. αιώνα. Η μακραίωνη, αδιάκοπη ιστορική πορεία της και η πολύτιμη συνεισφορά της στην ανάπτυξη του πολιτισμού και της οικονομίας του νησιού την καθιστούν ένα από τα πιο ενδιαφέροντα παραδείγματα για τη μελέτη των βυζαντινών μοναστηριών αυτής της περιόδου.