Δραπετσώνα, οικιστική συγκρότηση και κοινωνικοί μετασχηματισμοί σε ένα εργατικό προάστιο, 1922-1967 : - Κυραμαργιού, Ελένη (2015)
Η παρούσα μελέτη είναι μια ιστορία του συνοικισμού της Δραπετσώνας από το 1922 έως το 1967. Η Δραπετσώνα ως οικισμένος χώρος διαμορφώθηκε σε δύο χρονικές στιγμές⋅ στις αρχές του 20ού αιώνα και αμέσως μετά την προσφυγική εισροή του 1922. Οι δύο αυτές στιγμές οριοθετούν την αφετηρία της πραγμάτευσης της μελέτης ενώ το τέλος της συμπίπτει με την ολοκλήρωση ενός εκτεταμένου προγράμματος στεγαστικής αποκατάστασης –για το σύνολο εντέλει των κατοίκων της– που ξεκίνησε στα μέσα της δεκαετίας του 1960 και ολοκληρώθηκε στα χρόνια της απριλιανής δικτατορίας. Με βάση τη συγκεκριμένη περιοδολόγηση, η έρευνα εστιάζει στην οικιστική συγκρότηση του χώρου και στους κοινωνικούς μετασχηματισμούς που συντελέστηκαν εντός του. Οι κάτοικοι του συνοικισμού, οι αιτίες και οι συνθήκες εγκατάστασής τους, η διαμόρφωση της καθημερινότητας και τα προβλήματα που αντιμετώπιζαν διαπλέκονται, αφενός, με την τρέχουσα πολιτική επικαιρότητα και τις πολιτικές επιλογές των κατοίκων, και αφετέρου, με την ανάπτυξη των βιομηχανικών μονάδων του παράκτιου μετώπου και των μικρότερων βιοτεχνιών και επιχειρήσεων που λειτουργούσαν εντός του οικισμένου χώρου. Η λειτουργία των εργοστασίων και κυρίως το εργατικό δυναμικό που απασχολούσαν, οι σχέσεις μισθωτής εργασίας, τα προβλήματα της εργασιακής καθημερινότητας, καθώς και οι στιγμές έντασης των απεργιακών κινητοποιήσεων αποτελούν πτυχές της ιστορίας της Δραπετσώνας που σκιαγραφούνται στην παρούσα έρευνα.