Ο ρόλος του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου των Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων στην προστασία των μειονοτήτων : - Καλογιαννίδης, Κωνσταντίνος (2016)
Σκοπός της παρούσας μελέτης είναι να εξετάσει το νομικό καθεστώς που διέπει τα βακουφικά ιδρύματα των Ελληνορθόδοξων (Ρωμαίϊκων) Κοινοτήτων της Τουρκίας, κατά την ιστορική πορεία του θεσμού, από την ίδρυση του τουρκικού κράτους μέχρι σήμερα, και κυρίως μέσα από τη διαδικασία ευθυγράμμισης του τουρκικού δικαίου προς τις προϋποθέσεις ένταξης στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Η νομική θέση των βακουφικών ιδρυμάτων ρυθμίζεται από νομικά κατάλοιπα κοινωνικών διαχωρισμών, τα οποία δεν είναι συμβατά εάν συγκριθούν με σημαντικές αρχές του σύγχρονου δικαίου. Η Συνθήκη της Λωζάνης, αν και αναγνωρίζει ειδική προστασία για τα μειονοτικά ιδρύματα, στο πλαίσιο της αυτοδιαχείρισης των μειονοτήτων αλλά και της αρχής της ισότητας των πολιτών, στην πράξη έχει καταστρατηγηθεί από νόμους και κανονισμούς κατώτερης τυπικής αξίας. Αναφορικά με το δικαίωμα στην ιδιοκτησία, μόνον τα βακουφικά ιδρύματα έχουν δικαίωμα απόκτησης περιουσίας, και όχι οι κοινότητες. Έτσι, τα βακούφια επισκιάζουν τα ζωντανά υποκείμενα της Ελληνορθόδοξης μειονότητας, τις Κοινότητες και το Οικουμενικό Πατριαρχείο. Κοντολογίς, νομικές οντότητες που δημιουργήθηκαν δευτερογενώς για να εξυπηρετούν τις κοινότητες αποκτούν πρωτεύουσα και αποκλειστική σημασία, τόσο από πολιτική όσο και από νομική σκοπιά. Το νέο τουρκικό κράτος, το οποίο παρέλαβε ορισμένες από τις νομικές υποχρεώσεις της Οθωμανικής αυτοκρατορίας, δεν θέλησε να αποδεχθεί την πολιτιστική-θρησκευτική κληρονομιά της Αυτοκρατορίας και καθ΄όλη τη διάρκεια της περιόδου της Τουρκικής Δημοκρατίας προσπάθησε να εξαφανίσει τη κληρονομιά αυτή. Αυτό είχε ως επακόλουθο, οι πολιτικές των εκάστοτε τουρκικών κυβερνήσεων να αποβλέπουν με συστηματικό τρόπο, στη φυσική εξώθηση της Ελληνορθόδοξης Κοινότητας από την Πόλη. Οι νομικές μεθοδεύσεις που εφαρμόστηκαν και εξακολουθούν να εφαρμόζονται από το επίσημο τουρκικό κράτος, αντίκεινται στο σχετικό διεθνές δίκαιο, τη Συνθήκη της Λωζάνης και την ΕΣΔΑ, αλλά και στο τουρκικό Σύνταγμα. Σημαντική εξέλιξη αποτελούν οι αποφάσεις του ΕΔΔΑ στις υποθέσεις της Μεγάλης του Γένους Σχολής, του Ορφανοτροφείου και της Τενέδου.