Μπαρούχ Σπινόζα

Χάγη, Ολλανδία | σχολή_παράδοση = Ρασιοναλισμός, Σπινοζισμός | κύρια_ενδιαφέροντα = Ηθική, Γνωσιολογία, Μεταφυσική | επιδράσεις = Τόμας Χομπς, Ρενέ Ντεκάρτ, Ξενοφάνης, Παρμενίδης, Στωικοί φιλόσοφοι, Αβικέννας, Μαϊμωνίδης, Τζορντάνο Μπρούνο, Αριστοτέλης, Πλάτων, Νικολό Μακιαβέλι | επηρέασε = Γκέοργκ Βίλχελμ Φρήντριχ Χέγκελ, Καρλ Μαρξ, Άρθουρ Σοπενχάουερ, Τζορτζ Έλιοτ, Άλμπερτ Αϊνστάιν, Γκότφριντ Βίλχελμ Λάιμπνιτς, Γιόχαν Βόλφγκανγκ Γκαίτε, Φρίντριχ Νίτσε, Λούντβιχ Βίτγκενσταϊν, Σίγκμουντ Φρόυντ, Λουί Αλτουσέρ, Αντόνιο Νέγκρι, Μάρεϋ Μπούκτσιν, Ιμμάνουελ Καντ, Τζούντιθ Μπάτλερ, Ζαν Ζακ Ρουσσώ, Νταβίντ Μπεν Γκουριόν | αξιοσημείωτες_ιδέες = Πανθεϊσμός, Αιτιοκρατία, Ανεξιθρησκία, Ουδέτερος μονισμός | }}

Ο Μπέντο ντε Σπινόζα (Βento de Spinoza, 24 Νοεμβρίου 1632 – 21 Φεβρουαρίου 1677) ήταν Ολλανδός φιλόσοφος, εβραϊκής καταγωγής.

Το εύρος και η σημασία του έργου του Σπινόζα δεν έγιναν πλήρως κατανοητά παρά μόνο χρόνια μετά τον θάνατό του. Θέτοντας τα θεμέλια για τον Διαφωτισμό του 18ου αιώνα και τη σύγχρονη κριτική της Αγίας Γραφής, περιλαμβανομένων των σύγχρονων αντιλήψεων για το άτομο και, αναμφίβολα, το σύμπαν, θεωρείται ένας από τους μεγάλους ορθολογιστές της φιλοσοφίας του 17ου αιώνα. Το αριστούργημά του, η μεταθανάτια ''Ηθική'', με το οποίο αντιτάχθηκε στον δυϊσμό πνεύματος-σώματος του Καρτέσιου, του χάρισε την αναγνώριση ως ενός από τους σημαντικότερους διανοητές της Δυτικής φιλοσοφίας. Με την ''Ηθική'' ο Σπινόζα έγραψε το τελευταίο αδιαμφισβήτητο αριστούργημα στα Λατινικά, στο οποίο οι εκλεπτυσμένες αντιλήψεις της μεσαιωνικής φιλοσοφίας στρέφονται τελικά ενάντια στον εαυτό τους και καταστρέφονται εντελώς. Ο φιλόσοφος Γκέοργκ Βίλχελμ Φρήντριχ Χέγκελ δήλωσε ότι από όλους τους σύγχρονους φιλοσόφους «Ή είσαι Σπινοζικός ή δεν είσαι καθόλου φιλόσοφος».

Το όνομα του Σπινόζα σε διάφορες γλώσσες είναι στα Εβραϊκά ברוך שפינוזה (Μπαρούχ Σπινόζα), στα Πορτογαλικά ''Benedito'' ή ''Bento de Espinosa'' και στα Λατινικά ''Benedictus de Spinoza''. Σε όλες αυτές τις γλώσσες ο πρώτος όρος σημαίνει «ο Ευλογημένος». Ο Σπινόζα μεγάλωσε στην Πορτογαλική Εβραϊκή κοινότητα του Άμστερνταμ. Ανέπτυξε ιδέες ιδιαίτερα αντίθετες προς την Εβραϊκή Βίβλο και τη φύση του Θείου. Οι Εβραϊκές θρησκευτικές αρχές (Πορτογαλική Συναγωγή του Άμστερνταμ) εξέδωσαν ένα ''χερέμ'' (ένα είδος απαγόρευσης, απομόνωσης, εξοστρακισμού, απέλασης ή αφορισμού) εναντίον του, αποκλείοντάς τον ουσιαστικά από την Εβραϊκή κοινωνία, στα 23 του. Τα βιβλία του περιελήφθησαν επίσης αργότερα στον Κατάλογο Απαγορευμένων Βιβλίων της Καθολικής Εκκλησίας.

Ο Σπινόζα έζησε μια εξαιρετικά απλή ζωή ως τροχιστής φακών, απορρίπτοντας επιβραβεύσεις και τιμές σε όλη του τη ζωή, περιλαμβανομένων υψηλού κύρους θέσεων διδασκαλίας. Την οικογενειακή κληρονομιά την άφησε στην αδελφή του. Τα φιλοσοφικά του επιτεύγματα και ο ηθικός του χαρακτήρας έκανε τον φιλόσοφο του 20ού αιώνα Ζιλ Ντελέζ να τον αποκαλέσει ''πρίγκιπα των φιλοσόφων''.

Ο Σπινόζα πέθανε σε ηλικία 44 ετών, μάλλον από κάποια ασθένεια των πνευμόνων, ίσως φυματίωση ή πνευμονοκονίαση, που επιδεινώθηκε από τη λεπτή σκόνη γυαλιού που εισέπνεε κατά το τρόχισμα των οπτικών φακών. Έχει ταφεί στον περίβολο της Νιούε Κερκ (Νέα Εκκλησία) στη Χάγη. Παρέχεται από τη Wikipedia